🎓 7. Sınıf İnsanı Yaşat ki Devlet Yaşasın (Osmalı Devleti'nin Fetih Siyaseti) Test 1 - Ders Notu ve İpuçları

Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencileri!

Bu ders notu, "İnsanı Yaşat ki Devlet Yaşasın (Osmanlı Devleti'nin Fetih Siyaseti)" konulu testinizdeki temel bilgileri pekiştirmeniz ve sınava daha iyi hazırlanmanız için hazırlandı. Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan yükselişine kadar izlediği fetih politikalarını, bu politikaların dayandığı temel ilkeleri, önemli fetihleri ve bu süreçte etkili olan şahsiyetleri kapsayan bu notlar, konuyu bütüncül bir şekilde anlamanıza yardımcı olacaktır. Hadi başlayalım!

Osmanlı Fetih Siyasetinin Temelleri

Osmanlı Devleti, kısa sürede büyük bir imparatorluk haline gelmesini sağlayan kendine özgü ve başarılı bir fetih siyaseti izlemiştir. Bu siyasetin temelinde üç önemli ilke yatar:

• İstimalet Politikası (Hoşgörü Politikası):
  • Osmanlı Devleti, fethettiği bölgelerdeki gayrimüslim halka karşı hoşgörülü bir yaklaşım sergilemiştir.
  • Bu politika sayesinde, fethedilen yerlerdeki halkın din ve inançlarına karışılmamış, ibadet özgürlüğü tanınmış, can ve mal güvenlikleri sağlanmıştır.
  • Ayrıca, eski yöneticilerin baskısından ve ağır vergilerinden kurtulan Balkan halkları, Osmanlı yönetimini kurtarıcı olarak görmüş ve devlete bağlılıkları artmıştır.
  • İstimalet, fethedilen toprakların kalıcı olmasında ve farklı etnik ve dini unsurların Osmanlı bünyesinde uyum içinde yaşamasında kilit rol oynamıştır.
  • ⚠️ Dikkat: İstimalet politikası sadece dini hoşgörüden ibaret değildir. Aynı zamanda adil yönetim, vergi muafiyetleri ve sosyal güvence gibi ekonomik ve idari kolaylıkları da içerir.
• Gaza ve Cihat Anlayışı:
  • Gaza, Müslümanlığı yaymak veya korumak amacıyla Müslüman olmayanlara karşı yapılan savaştır. Cihat ise din uğruna yapılan savaşı ifade eder.
  • Osmanlı Devleti, özellikle batı yönündeki fetihlerinde (Hristiyan devletlere karşı) gaza ve cihat anlayışını benimsemiştir.
  • Bu anlayış, fetihlere dini bir meşruiyet kazandırmış ve askerlerin motivasyonunu artırmıştır.
• Adaletli Yönetim:
  • Osmanlı Devleti, fethettiği topraklarda dil, din, ırk ayrımı yapmaksızın herkese adil ve eşit davranmaya özen göstermiştir. Bu durum, halkın Osmanlı yönetimine olan güvenini artırmış ve devlete olan bağlılığını pekiştirmiştir.

Osmanlı'nın Kuruluş ve Yükselişinde Etkili Olan Güçler

Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde ve kalıcı olmasında çeşitli toplumsal grupların büyük katkıları olmuştur:

• Abdalân-ı Rum (Anadolu Dervişleri): Fethedilecek bölgelere giderek insanların gönüllerini kazanmaya çalışan, hoşgörü ve İslamiyet'i yayma misyonu üstlenen dervişlerdir.
• Ahiyân-ı Rum (Anadolu Ahileri): Esnaf teşkilatı olan Ahiler, Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda ve kalıcı olmasında büyük destek sağlamış, ekonomik ve sosyal dayanışmayı güçlendirmişlerdir.
• Bacıyân-ı Rum (Anadolu Kadınları): Osmanlı'nın büyümesinde önemli rol oynayan kadın gruplarıdır. Gerektiğinde vatan savunmasına katılmış, kültürel, sanatsal, sosyal ve ekonomik alanlarda önemli katkılar sağlamışlardır.
• Gaziyân-ı Rum (Anadolu Gazileri): Anadolu'ya gaza yapmak için gelen Türkmen topluluklarıdır. Fetihlerde öncü rol oynamış ve Osmanlı'nın askeri gücünü oluşturmuşlardır.

💡 İpucu: Bu gruplar, Osmanlı'nın sadece askeri güçle değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve ekonomik dayanışmayla da büyüdüğünü gösterir.

Önemli Fetihler ve Stratejik Önemi

• İstanbul'un Fethi (1453 - Fatih Sultan Mehmet Dönemi):
  • Türk Tarihi Açısından Sonuçları:
    • Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü sağlandı.
    • Osmanlı'da Kuruluş Dönemi sona erdi ve Yükselme Dönemi başladı.
    • İstanbul, Osmanlı Devleti'nin yeni başkenti oldu.
  • Dünya Tarihi Açısından Sonuçları:
    • Orta Çağ sona erdi ve Yeni Çağ başladı.
    • Fatih Sultan Mehmet, fetihten sonra Ortodoks Patrikhanesi'nin İstanbul'da varlığını sürdürmesine izin vererek, Katoliklere karşı bir güç dengesi oluşturmayı, Ortodoksların desteğini almayı ve Hristiyan birliğine engel olmayı amaçlamıştır. Hristiyanlığı yaymak gibi bir amacı olmamıştır.
• Denizlerdeki Hakimiyet Mücadelesi:
  • Karadeniz Hakimiyeti (Fatih Sultan Mehmet Dönemi):
    • İstanbul'un fethinden sonra Amasra (Cenevizlilerden), Sinop ve Kastamonu (Candaroğulları'ndan), Trabzon ve çevresi (Trabzon Rum İmparatorluğu'ndan) alınarak Karadeniz'in bir Türk gölü haline gelmesi hedeflenmiştir.
  • Akdeniz Hakimiyeti (Kanuni Sultan Süleyman Dönemi):
    • Barbaros Hayrettin Paşa: Kanuni döneminde Osmanlı donanmasının başına getirilen ve Preveze Deniz Savaşı'nda (1538) Haçlı donanmasını yenilgiye uğratarak Akdeniz'i bir Türk gölü haline getiren önemli denizcidir.
    • Kıbrıs'ın fethi (II. Selim Dönemi) ve İnebahtı Deniz Savaşı (1571) gibi olaylar da Akdeniz hakimiyetiyle ilgilidir.
• Yavuz Sultan Selim Dönemi (Doğu Yönlü Fetihler):
  • Yavuz Sultan Selim, tahta çıktığında ülkenin doğu sınırları tehdit altındaydı. Yaptığı seferlerle bu bölgeleri kontrol altına almıştır (Örn: Çaldıran, Mercidabık, Ridaniye Savaşları).
  • Yavuz Sultan Selim'in doğu sınırlarını güvence altına alması, oğlu Kanuni Sultan Süleyman'ın batı yönünde genişlemeye odaklanmasına imkan sağlamıştır.

Osmanlı Toplum Yapısı

Osmanlı Devleti, fethettiği geniş coğrafyalarda farklı etnik kökenlere ve inançlara sahip insanları bünyesinde barındırmıştır. Bu durum, Osmanlı toplumunun çok uluslu, çok inançlı ve farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir yapıya sahip olmasını sağlamıştır. Müslümanlar, Hristiyanlar (Rum, Ermeni, Sırp vb.) ve Yahudiler gibi farklı inanç grupları, Osmanlı çatısı altında belirli kurallar çerçevesinde yaşamışlardır.

⚠️ Dikkat: Osmanlı toplumunda Müslümanların gayrimüslimlerden az olduğu gibi bir durum söz konusu değildir. Genellikle Müslümanlar çoğunlukta olmuştur.

Umarım bu kapsamlı ders notu, konuları daha iyi anlamanıza ve testteki soruları doğru yanıtlamanıza yardımcı olur. Başarılar dilerim!