Verilen metni adım adım inceleyerek çok partili hayata geçişte etkili olan asıl nedeni bulalım:

• Metnin ilk bölümü, Atatürk dönemindeki çok partili hayata geçiş denemelerinin (Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası) başarısız olduğunu belirtmektedir. Bu, B seçeneğini elememizi sağlar, çünkü bunlar geçişi sağlayan değil, başarısız olan denemelerdir.
• Metnin ikinci bölümü, II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'daki gelişmelerden bahseder: demokratik olmayan yönetimlerin yıkılması, özgürlük ve demokrasi kavramlarının önem kazanması.
• Aynı bölümde, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'e girişi ve Batılı devletlerle yakınlaşmasının demokratik bir sistemin yerleşmesine zemin hazırladığı ifade edilir. Bu, A seçeneğinin bir etken olduğunu gösterir ancak metnin devamında daha temel bir neden vurgulanmaktadır.
• Son olarak, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün savaş şartları ortadan kalktıkça, ülkenin siyasal ve kültürel hayatında demokratik ilkelerin gittikçe daha fazla yer tutacağını vurgulayarak çok partili sisteme geçişi desteklediği belirtilmiştir. C seçeneği olan savaş şartlarının ortadan kalkması, geçişi mümkün kılan bir koşuldur, ancak asıl neden, yani bu geçişin arkasındaki temel motivasyon, demokratik ilkelerin daha fazla benimsenmesi arzusudur.
• Metnin son cümlesi, İsmet İnönü'nün çok partili sisteme geçişi desteklemesinin temelinde, "siyasal ve kültürel hayatında demokratik ilkelerin gittikçe daha fazla yer tutacağını vurgulaması" olduğunu açıkça ifade etmektedir. Bu ifade, D seçeneği ile birebir örtüşmektedir ve çok partili hayata geçişin asıl nedenini oluşturmaktadır.

Bu nedenle, verilen bilgiler ışığında çok partili hayata geçişte etkili olan asıl neden, siyasal ve kültürel hayatta demokratik ilkelerin daha fazla yer tutmasının istenmesidir.

Cevap D seçeneğidir.