Sorunun Çözümü
Lozan Barış Konferansı'nda Musul sorunu, Türkiye ile İngiltere arasında önemli bir anlaşmazlık konusu olmuştur. İngiltere, Irak'ı mandası altında bulundurduğu için Musul'un Irak sınırları içinde kalmasında ısrarcı olmuştur.
- Musul Bölgesi'nin Önemi: Musul ve çevresi, özellikle Kerkük, zengin petrol yataklarına sahipti. Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, petrolün stratejik ve ekonomik önemi giderek artmaktaydı.
- İngiltere'nin Çıkarları: İngiltere, sanayisi ve donanması için hayati önem taşıyan petrol kaynaklarını güvence altına almak istiyordu. Musul'un kendi mandası altındaki Irak'ta kalması, bu kaynaklar üzerinde doğrudan kontrol sağlaması anlamına geliyordu.
- Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Bölgede Müslüman nüfusun çoğunlukta olması, Türkiye'nin tezini destekleyen bir argüman olsa da, İngiltere'nin ısrarının temel nedeni değildi.
- B) Kapitülasyon hakkının devam ettirilmek istenmesi, Lozan'da genel olarak ele alınan bir konu olsa da, Musul'un statüsüyle doğrudan ilgili birincil neden değildi.
- C) Sovyet Rusya'nın güney yönünde yayılmasından endişe edilmesi, İngiltere'nin genel dış politikasında bir etken olsa da, Musul'daki ısrarının ana sebebi ekonomik ve stratejik kaynak kontrolüydü.
- Sonuç: İngiltere'nin Musul'un Irak sınırları içinde kalmasındaki temel motivasyonu, bölgenin sahip olduğu zengin yer altı (petrol) kaynaklarıydı.
Cevap D seçeneğidir.