Verilen metin, Atatürk'ün 14 Ekim 1925'te yaptığı bir konuşmadan alınmıştır. Metinde vurgulanan temel fikirler şunlardır:
- "Hükûmet ile millet arasında mazideki ayrılık kalmamıştır."
- "Hükûmet millettir ve millet hükûmettir."
- "Milletin efendi olduğunu tamamen anlamışlardır."
Bu ifadeler, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu, devlet yönetiminin milletin iradesine dayandığı ve hükümetin milletin kendisi olduğu ilkesini açıkça belirtmektedir. Bu ilkeler, cumhuriyet yönetiminin temelini oluşturur.
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla: TBMM'nin açılması (1920) ulusal egemenliğin ilk adımıdır, ancak cumhuriyetin ilanı ile bu ilke devletin adı ve yönetim şekli olarak kesinleşmiştir.
- B) Temsil Heyeti'nin oluşturulmasıyla: Temsil Heyeti, Milli Mücadele döneminde geçici bir yürütme organıydı ve ulusal egemenliğin tam anlamıyla kurumsallaşmasını ifade etmez.
- C) Cumhuriyetin ilan edilmesiyle: Cumhuriyetin ilanı (1923), egemenliğin millete ait olduğu ve milletin kendisinin hükümet olduğu ilkesini resmen ve kesin olarak kurumsallaştırmıştır. Metindeki ifadeler, cumhuriyetin getirdiği bu yönetim anlayışının tam olarak yerleştiğini ve anlaşıldığını vurgulamaktadır. Konuşmanın 1925'te yapılmış olması, cumhuriyetin ilanından sonra bu ilkenin pekiştiğini gösterir.
- D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesiyle: 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) egemenliğin millete ait olduğunu belirtse de, cumhuriyetin ilanı bu ilkeyi devletin adı ve yönetim biçimi olarak tescillemiştir.
Dolayısıyla, metinde ifade edilen "hükümet millettir ve millet hükümettir" ile "milletin efendi olduğu" anlayışı, en doğrudan ve kapsamlı şekilde Cumhuriyetin ilanı ile ilişkilidir.
Cevap C seçeneğidir.