Sorunun Çözümü
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın ilgili maddesi, Yunan işgal kuvvetlerinin Doğu Trakya'yı Meriç Nehri sınır olmak üzere boşaltacağını belirtmektedir. Bu maddeyi adım adım inceleyelim:
- "Yunan işgal kuvvetleri... Doğu Trakya'yı boşaltacaktır." ifadesi, bölgenin Yunan işgalinden kurtulacağını gösterir.
- "Antlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen on beş gün içinde..." ifadesi, bu boşaltmanın askeri bir çatışma sonucu değil, diplomatik bir anlaşma (ateşkes) çerçevesinde gerçekleşeceğini vurgular.
- Dolayısıyla, Doğu Trakya'nın kurtuluşu, doğrudan bir savaş eylemiyle değil, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın getirdiği diplomatik bir kararla sağlanmıştır.
Bu bağlamda seçenekleri değerlendirelim:
- A) Ekonominin millî ekonominin temeller üzerine kurulmaya çalışıldığına: Madde ekonomik bir içerik taşımamaktadır.
- B) TBMM Hükûmeti’nin uluslararası ilişkilerini savaşların belirlediğine: Ateşkes, savaşın sona erdiğini ve diplomatik çözümün öne çıktığını gösterir. Bu madde, savaşın bitişiyle gelen diplomatik bir kazanımı ifade eder.
- C) Doğu Trakya’nın savaş yapılmadan kurtarıldığına: Madde, Yunan kuvvetlerinin bölgeyi anlaşma gereği boşaltacağını açıkça belirtir. Bu, bölgenin doğrudan bir askeri operasyonla değil, diplomatik yolla kurtarıldığının kesin kanıtıdır.
- D) Osmanlı Devleti’nin hukuken yıkıldığına: Mudanya Ateşkesi, Osmanlı Devleti'nin sonunu hızlandıran önemli bir adım olsa da, hukuken yıkılışı (saltanatın kaldırılması) daha sonra gerçekleşmiştir. Bu madde doğrudan Osmanlı'nın hukuki statüsüyle ilgili değildir.
Bu nedenle, verilen madde Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan, diplomatik yollarla kurtarıldığına kesin kanıt olarak gösterilebilir.
Cevap C seçeneğidir.