Merhaba Sevgili 8. Sınıf Öğrencileri,

LGS yolculuğunuzda Milli Mücadele Dönemi, özellikle de Batı Cephesi, en çok soru gelen ve detay isteyen konulardan biridir. Bu ders notu, "8. Sınıf Lgs Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi Test 6" testindeki sorular ışığında, bu dönemin kritik olaylarını, kavramlarını ve sonuçlarını pekiştirmeniz için hazırlandı. Amacımız, sadece soruları çözmek değil, bu konuları tam anlamıyla kavramanızı sağlayarak sınavda karşınıza çıkabilecek her türlü soruya hazırlıklı olmanızı sağlamaktır.

🎓 8. Sınıf Lgs Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi Test 6 - Ders Notu ve İpuçları

Bu test, Batı Cephesi'ndeki önemli savaşlar (I. İnönü, Eskişehir-Kütahya, II. İnönü), bu savaşların iç ve dış politikadaki yansımaları, TBMM'nin ilk anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), İstiklal Marşı'nın kabulü, Londra Konferansı, Moskova Antlaşması gibi diplomatik başarılar ve Kuvâ-yi Milliye'den düzenli orduya geçiş süreçlerini kapsamaktadır. Şimdi bu konuları detaylıca inceleyelim:

1. Batı Cephesi'ndeki Önemli Savaşlar ve Sonuçları

• I. İnönü Savaşı (6-10 Ocak 1921):
  • Askeri Sonuç: Düzenli ordunun ilk zaferi, orduya ve TBMM'ye olan güveni artırdı. Yunan ilerleyişi durduruldu.
  • İç Siyasi ve Hukuki Sonuçlar:
    • Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası) kabul edildi: Yeni Türk devletinin ilk anayasasıdır. Egemenliğin millete ait olduğu vurgulanmıştır.
    • İstiklal Marşı kabul edildi: Milli birlik ve beraberliği, bağımsızlık ruhunu pekiştirdi.
  • Diplomatik Sonuçlar:
    • Londra Konferansı'na davet: İtilaf Devletleri TBMM'yi resmen tanıdı.
    • Moskova Antlaşması (Sovyet Rusya ile): TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve askeri desteği oldu.
    • Afganistan ile Dostluk Antlaşması: TBMM'yi tanıyan ilk Müslüman devlet oldu.
  • Uluslararası Etki: İtilaf Devletleri'nin Yunanistan'a olan güveni sarsıldı, TBMM'nin uluslararası itibarı arttı.

  ⚠️ Dikkat: I. İnönü Savaşı'nın sonuçları çok yönlüdür. Hem iç politikada (anayasa, marş) hem de dış politikada (antlaşmalar, konferans) önemli gelişmeler yaşanmıştır. "Askeri başarıların diplomatik başarıları getirmesi" ifadesi bu dönem için çok geçerlidir.

• Eskişehir-Kütahya Savaşları (10-24 Temmuz 1921):
  • Askeri Sonuç: Düzenli ordunun aldığı tek yenilgidir. Afyon, Eskişehir, Kütahya gibi önemli şehirler Yunanlıların eline geçti.
  • İç Siyasi Sonuçlar:
    • TBMM'nin otoritesi sarsıldı, mecliste umutsuzluk ve fikir ayrılıkları arttı.
    • Kuvâ-yi Milliye'nin yeniden kurulması tartışmaları başladı.
    • Ankara'nın savunulamayacağı, TBMM'nin Kayseri'ye taşınması gündeme geldi.
    • Mustafa Kemal Paşa'ya Başkomutanlık Yetkisi verildi.

  💡 İpucu: Bu yenilgiye rağmen Mustafa Kemal'in "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle Sakarya Meydan Muharebesi'ne hazırlık yapılması, askeri dehanın ve kararlılığın göstergesidir.
• II. İnönü Savaşı (23-31 Mart 1921):
  • Askeri Sonuç: Düzenli ordunun ikinci zaferi, moral ve güveni daha da artırdı.
  • Diplomatik Sonuçlar:
    • İtalya, Anadolu'da işgal ettiği topraklardan çekilmeye başladı.
    • Fransa, TBMM ile diplomatik ilişkiler kurmaya çalıştı.
  • Uluslararası Etki: İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıkları derinleşti.

2. Milli Mücadele Dönemi'nin Önemli Hukuki ve Siyasi Gelişmeleri

• Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası):
  • I. İnönü Zaferi'nin ardından kabul edildi.
  • Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu vurguladı.
  • Güçler birliği ilkesini benimsedi (Yasama, yürütme, yargı TBMM'de toplandı) - Hızlı karar alma ve uygulama amaçlandı.
  • Yeni Türk devletinin kuruluşunun hukuki belgesidir.
• İstiklal Marşı'nın Kabulü (12 Mart 1921):
  • Milli Mücadele'nin ruhunu ve bağımsızlık azmini yansıtır.
  • Milletin bağımsızlık duygusunu, inanç ve umutlarını artırmak, milli şuuru oluşturmak ve ordunun mücadele azmini pekiştirmek amacıyla yazılmıştır.
  • Ön plana çıkan değer: Bağımsızlık.

  ⚠️ Dikkat: İstiklal Marşı'nın kabulü, kişi egemenliğini yok ederek ulus egemenliğini yerleştirmek gibi bir amaç taşımaz. Bu, Teşkilat-ı Esasiye'nin ve TBMM'nin kuruluşunun temel amacıdır.

3. Milli Mücadele Dönemi'nin Önemli Diplomatik Gelişmeleri

• Londra Konferansı (23 Şubat - 11 Mart 1921):
  • Amaç: İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması'nda küçük değişiklikler yaparak TBMM'ye kabul ettirmek, Yunanistan'a zaman kazandırmak ve TBMM ile İstanbul Hükümeti arasındaki ikiliği kullanmak istedi.
  • TBMM'nin Katılım Amacı: Misak-ı Millî'yi dünya kamuoyuna duyurmak, bağımsızlık ilkesini vurgulamak ve TBMM'nin varlığını uluslararası alanda tanıtmak.
  • Sonuç: Konferanstan somut bir barış antlaşması çıkmadı ancak İtilaf Devletleri, TBMM Hükümeti'ni resmen tanımış oldu. Misak-ı Millî ilkeleri dünya kamuoyuna duyuruldu.

  💡 İpucu: Londra Konferansı'nda TBMM, Sevr Antlaşması'nın hiçbir maddesini kabul etmediğini ve Misak-ı Millî'den taviz vermeyeceğini açıkça belirtmiştir.

• Moskova Antlaşması (16 Mart 1921):
  • Taraflar: TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya.
  • Önemli Maddeleri:
    • İki taraftan birinin tanımadığı uluslararası bir antlaşmayı, diğeri de tanımayacaktır. (Siyasi alanda iş birliği, Sevr'i tanımama)
    • Sovyet Rusya, kapitülasyonların kaldırılmasını kabul edecektir. (Ekonomik alanda kazanç)
    • Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında imzalanan antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.
    • Demiryolu ve telgraf hatları geliştirilerek iki taraf arasındaki ilişkilerin daha ileri taşınması. (Ulaşım ve Haberleşme)
    • Batum, Gürcistan'a bırakılacaktır. (Misak-ı Millî'den ilk taviz)
  • Önemi: TBMM'yi tanıyan ilk büyük Avrupalı devlet Sovyet Rusya oldu. Doğu sınırımız büyük ölçüde güvence altına alındı. Uluslararası alanda TBMM'nin yalnızlığı kırıldı.

  ⚠️ Dikkat: Moskova Antlaşması'ndaki "Batum'un Gürcistan'a bırakılması" maddesi, Misak-ı Millî kararlarına doğrudan aykırıdır, çünkü Misak-ı Millî vatanın bölünmez bütünlüğünü savunur.
• Afganistan ile Dostluk Antlaşması (1 Mart 1921):
  • TBMM'yi tanıyan ilk Müslüman devlet Afganistan oldu.
  • Milli Mücadele'ye manevi destek sağladı.

4. Kuvâ-yi Milliye ve Düzenli Orduya Geçiş

• Kuvâ-yi Milliye'nin Ortaya Çıkışı:
  • Osmanlı ordularının terhis edilmesi.
  • İşgallerin başlaması ve ülkenin bütünlüğünün tehlikeye düşmesi.
  • Osmanlı Hükümeti'nin işgallere karşı sessiz kalması ve halkı koruyamaması.
  • Milli bilincin uyanması ve halkın kendi vatanını savunma isteği.
• Kuvâ-yi Milliye'nin Özellikleri:
  • Bölgeseldir, düzensizdir, ihtiyaçlarını halktan karşılar.
  • Düşmanı oyalama ve yavaşlatmada etkili olmuştur.
  • Ancak düşmanı tamamen yurttan atacak güce sahip değildir.
• Düzenli Orduya Geçişin Nedenleri:
  • Kuvâ-yi Milliye'nin disiplinsiz hareketleri ve ihtiyaçlarını zorla karşılaması.
  • Askeri disiplinden yoksun olması ve düşmanı yurttan atacak gücünün olmaması.
  • Merkezi otoriteye karşı bazı isyanların çıkması.

  ⚠️ Dikkat: TBMM'ye karşı çıkan isyanlar, Kuvâ-yi Milliye'nin ortaya çıkışında değil, düzenli orduya geçiş sürecini hızlandıran ve Kuvâ-yi Milliye'nin yetersizliğini gösteren faktörlerdendir.

Sevgili öğrenciler, bu notlar Batı Cephesi'nin en kritik konularını özetlemektedir. Unutmayın, LGS'de sadece olayları bilmek değil, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini ve çok boyutlu (siyasi, hukuki, ekonomik, diplomatik) sonuçlarını yorumlayabilmek de çok önemlidir. Bol tekrar ve soru çözümüyle bu konuları pekiştirin. Başarılar dilerim!