Merhaba Sevgili 8. Sınıf Öğrencileri,

LGS maratonunda Milli Mücadele Dönemi'nin en kritik aşamalarından biri olan Batı Cephesi Savaşları, tarih dersinin temel taşlarından biridir. Bu ders notu, "8. Sınıf Lgs Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi Test 5" testindeki soruları temel alarak, Batı Cephesi'ndeki önemli savaşları, bu savaşların ulusal ve uluslararası sonuçlarını, diplomatik gelişmeleri ve TBMM'nin kazandığı siyasi ve hukuki başarıları kapsamlı bir şekilde özetlemektedir. Amacımız, bu döneme ait bilgileri pekiştirmenizi ve sınavda karşınıza çıkabilecek benzer soruları kolayca çözmenizi sağlamaktır.

🎓 8. Sınıf Lgs Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi Test 5 - Ders Notu ve İpuçları

Bu test, Batı Cephesi'nde yaşanan I. İnönü, II. İnönü ve Eskişehir-Kütahya Savaşları'nın nedenleri, sonuçları ve bu savaşların ardından ortaya çıkan diplomatik ve siyasi gelişmeleri (Londra Konferansı, Moskova Antlaşması, Türk-Afgan Dostluk Antlaşması) ele almaktadır. Ayrıca, askerî başarıların siyasi başarıları nasıl tetiklediği ve TBMM'nin uluslararası alanda nasıl güç kazandığı gibi kritik konulara odaklanılmıştır.

Batı Cephesi Savaşları ve Önemli Gelişmeler

1. I. İnönü Savaşı (6-10 Ocak 1921)

• Nedenleri:
  • Yunanlıların, düzenli ordu kurulmadan önce Ankara'yı ele geçirerek TBMM'yi dağıtmak ve Sevr Antlaşması'nı zorla kabul ettirmek istemesi.
  • Çerkez Ethem İsyanı gibi iç karışıklıklardan faydalanarak Türk direnişini kırmak.
  • Eskişehir'i ele geçirip ulaşım hatlarını kontrol altına alma amacı.
• Sonuçları (İç ve Dış):
  • İç Sonuçlar:
    • Düzenli ordunun ilk zaferi ve varlığını kanıtlaması.
    • TBMM'ye ve düzenli orduya olan güvenin artması, orduya katılımların hızlanması.
    • İstiklal Marşı'nın kabulü (12 Mart 1921): Milli birlik ve beraberlik ruhunu pekiştirdi.
    • Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabulü (20 Ocak 1921): Yeni Türk Devleti'nin ilk anayasası oldu, egemenliğin millete ait olduğu vurgulandı.
  • Dış Sonuçlar (Uluslararası Etkiler):
    • Londra Konferansı'na davet (21 Şubat - 12 Mart 1921): İtilaf Devletleri, TBMM Hükümeti'nin hukuki varlığını resmen tanımak zorunda kaldı.
    • Moskova Antlaşması (16 Mart 1921): Sovyet Rusya ile imzalandı. Misakımillî'den ilk taviz (Batum) verildi. İki devlet birbirinin bağımsızlığını tanıdı.
    • Türk-Afgan Dostluk ve İş Birliği Antlaşması (1 Mart 1921): TBMM'yi tanıyan ilk Müslüman devlet Afganistan oldu. Siyasi, askeri ve kültürel iş birliği öngörüldü.

💡 İpucu: I. İnönü Savaşı'nın sonuçlarını "TALİM" veya "MİLAT" (Teşkilat-ı Esasiye, Afganistan Ant., Londra Konf., İstiklal Marşı, Moskova Ant.) kısaltmasıyla akılda tutabilirsiniz.

2. Londra Konferansı (21 Şubat - 12 Mart 1921)

• İtilaf Devletleri'nin Amacı:
  • Sevr Antlaşması'nı küçük değişikliklerle TBMM'ye kabul ettirmek.
  • İstanbul Hükümeti ile TBMM Hükümeti'ni birlikte davet ederek Türk tarafını bölmek ve anlaşmazlıklardan yararlanmak.
• TBMM'nin Katılım Amacı:
  • Türklerin barış yanlısı olduğunu tüm dünyaya göstermek ve "Türkler savaş istiyor" propagandasını çürütmek.
  • Misakımillî ilkelerini dünya kamuoyuna duyurmak.
  • TBMM Hükümeti'nin hukuki varlığını uluslararası alanda kabul ettirmek.
• Sonuçları:
  • Konferanstan bir barış antlaşması çıkmadı, ancak TBMM'nin siyasi ve hukuki varlığı İtilaf Devletleri tarafından resmen tanındı.
  • Misakımillî ilkeleri dünya kamuoyuna duyuruldu.
  • TBMM, dış politikada önemli bir itibar kazandı.

⚠️ Dikkat: Londra Konferansı'nda TBMM'nin ekonomik bir kazanım elde ettiğine dair bir bilgi yoktur. Kazanımlar daha çok siyasi, hukuki ve dış politika alanındadır.

3. Türk-Afgan Dostluk ve İş Birliği Antlaşması (1 Mart 1921)

• İçeriği:
  • Her iki devlet birbirinin bağımsızlığını tanıdı.
  • Birine saldırı durumunda birlikte mücadele edileceği kararlaştırıldı (Askeri iş birliği).
  • Türkiye, Afganistan'a kültürel yönden yardımda bulunacak, öğretmen ve subay gönderecekti (Kültürel iş birliği).
• Önemi: TBMM'yi tanıyan ilk Müslüman devlet olması, Doğu'da dostluk ilişkilerinin gelişmesi.

4. II. İnönü Savaşı (23 Mart - 1 Nisan 1921)

• Nedenleri: Yunanlıların I. İnönü yenilgisinin intikamını almak ve Ankara'ya ilerlemek istemesi.
• Sonuçları:
  • Türk Ordusu'nun ikinci zaferi, morali ve mücadele azmi daha da arttı.
  • Milletin makûs (kötü) talihi yenildiğine dair inanç güçlendi.
  • TBMM'nin gücü ve otoritesi daha da pekişti.
  • Uluslararası Yansımaları:
    • Fransa, Ankara'ya temsilci göndererek TBMM ile görüşmeler yaptı.
    • İtalya, işgal ettiği topraklardan çekilmeye başladı.

⚠️ Dikkat: II. İnönü Savaşı'nın kazanılması üzerine Yunanlıların Kütahya-Eskişehir yöresinde yeniden saldırıya geçmesi, TBMM'nin güç kazandığına kanıt olarak gösterilemez; aksine düşmanın direnişini gösterir.

5. Eskişehir-Kütahya Savaşları (10-24 Temmuz 1921)

• Önemi: Batı Cephesi'nde düzenli ordunun aldığı tek yenilgidir.
• Mustafa Kemal Paşa'nın Kararı:
  • Ordunun daha fazla kayıp vermesini önlemek ve zaman kazanmak amacıyla ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi emrini verdi.
  • Bu stratejik bir geri çekilmedir, ordunun tamamıyla dağılmasını engellemek ve daha iyi bir savunma hattı oluşturmak amaçlanmıştır.

Genel Değerlendirmeler ve Kritik İpuçları

• Askerî Başarılar Siyasi Başarıları Beraberinde Getirir: Batı Cephesi'ndeki zaferler (I. ve II. İnönü), TBMM'nin uluslararası alanda tanınmasını, diplomatik antlaşmalar imzalamasını ve siyasi itibar kazanmasını sağlamıştır. Bu, LGS'de sıkça karşılaşılan önemli bir ilkedir.
• TBMM'nin Güçlenmesi: Her askerî zafer, TBMM'nin hem iç politikada halkın güvenini kazanmasını hem de dış politikada uluslararası alanda tanınmasını ve saygınlığını artırmıştır.
• Misakımillî'nin Önemi: Milli Mücadele'nin temel hedefi olan Misakımillî, Londra Konferansı gibi platformlarda dünyaya duyurulmuştur. Bu, Türk bağımsızlık davasının haklılığını gösterme açısından hayati öneme sahiptir.
• İtilaf Devletleri'nin Politikaları: İtilaf Devletleri, Türkleri bölme, Sevr'i kabul ettirme ve kendi çıkarlarını koruma peşindeydi. Ancak Türk milletinin direnişi ve askerî başarılar bu planları bozmuştur.

Bu ders notu, Batı Cephesi'ndeki kritik olayları ve bunların birbirleriyle olan bağlantılarını anlamanıza yardımcı olacaktır. Unutmayın, tarih sadece olayları ezberlemek değil, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini kavramaktır. Başarılar dilerim!