Sorunun Çözümü
Verilen metni adım adım inceleyerek hangi ifadenin söylenemeyeceğini belirleyelim:
- Metin Özeti: Hıyanetivataniye Kanunu'nun çıkarılması ve ardından bu yasaya uymayanları ve isyan edenleri cezalandırmak için İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması anlatılmaktadır. Mahkeme üyeleri TBMM milletvekilleri arasından seçilmiş, kararları kesindi ve isyan bölgelerinde görev yapmışlardır.
- A) TBMM'nin otoritesi güçlenmiştir: İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması ve isyan edenleri cezalandırması, TBMM'nin aldığı kararların uygulanmasını sağlamış ve böylece otoritesini pekiştirmiştir. Bu ifade söylenebilir.
- B) TBMM yargı yetkisini kullanmıştır: Mahkeme heyetinin TBMM'deki milletvekilleri arasından seçilmesi, yasama organı olan TBMM'nin aynı zamanda yargı yetkisini de kullandığını (güçler birliği ilkesi) göstermektedir. Bu ifade söylenebilir.
- C) İç güvenliği sağlamak amaçlanmıştır: İstiklal Mahkemeleri'nin yasaya uymayanları ve isyan edenleri cezalandırması, ülkedeki düzeni ve asayişi temin etme, yani iç güvenliği sağlama amacı taşımaktadır. Bu ifade söylenebilir.
- D) İsyanlar sadece İstanbul Hükümeti tarafından çıkarılmıştır: Metinde isyanların kim tarafından çıkarıldığına dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Sadece "isyan bölgelerine giderek" ve "isyan edenleri cezalandırdı" ifadeleri geçmektedir. İsyanların kaynağı hakkında bir genelleme yapmak metne göre mümkün değildir. Bu ifade söylenemez.
Cevap D seçeneğidir.