Millî Mücadele Dönemi'nde İstanbul Hükümeti, işgalci güçlerin etkisi altında hareket etmekte ve millî menfaatlere aykırı kararlar alabilmekteydi. Mustafa Kemal ve Heyet-i Temsiliye, bu durumu engellemek ve İstanbul Hükümeti'nin yetkilerini kısıtlayarak millî iradenin denetimine almak amacıyla çeşitli adımlar atmıştır.
- A) Mebusan Meclisi derhal toplanmalıdır.
Mebusan Meclisi, Osmanlı Devleti'nin anayasal olarak halkı temsil eden yasama organıydı. Bu meclisin toplanması, İstanbul Hükümeti'nin kararlarının ve politikalarının halkın seçtiği temsilciler tarafından denetlenmesi anlamına geliyordu. Böylece, İstanbul Hükümeti'nin işgal güçlerinin baskısıyla aldığı kararların önüne geçilmesi ve millî iradenin hükümet üzerindeki etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu, doğrudan İstanbul Hükümeti'ni denetim altına alma amacı taşır.
- B) İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.
Bu ifade, İstanbul Hükümeti'ne yönelik bir eleştiri ve durum tespiti niteliğindedir. Hükümeti denetim altına almaya yönelik bir karar veya eylem değil, mevcut durumu açıklayan bir tespittir.
- C) Azınlıklara toplumsal dengemizi ve siyasi hakimiyetimizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.
Bu karar, ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenlik haklarıyla ilgilidir. Azınlık hakları konusunda millî bir duruş sergilemeyi amaçlar, ancak doğrudan İstanbul Hükümeti'nin genel yönetimini denetim altına alma amacı taşımaz.
- D) Kuvayımilliye'yi etkin, millî iradeyi hakim kılmak esastır.
Bu ifade, Millî Mücadele'nin temel felsefesini ve hedefini ortaya koyar. Kuvayımilliye'nin güçlendirilmesi ve millî iradenin üstün kılınması, İstanbul Hükümeti'ne alternatif bir güç odağı yaratma ve millî egemenliği tesis etme amacı taşır. Ancak, İstanbul Hükümeti'ni kendi mekanizmaları içinde denetim altına almaktan ziyade, millî iradenin üstünlüğünü vurgular.
Bu bağlamda, Mebusan Meclisi'nin toplanması talebi, İstanbul Hükümeti'ni anayasal ve yasal yollarla denetim altına alma, onun keyfi kararlarını engelleme ve millî iradenin temsilcileri aracılığıyla hükümet üzerinde söz sahibi olma amacını gütmektedir.
Cevap A seçeneğidir.