Sorunun Çözümü
Havza Genelgesi, Mustafa Kemal Atatürk tarafından yayımlanan önemli bir belgedir. Amacı, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası başlayan işgallere karşı Türk milletini uyandırmak ve direnişi örgütlemektir.
- Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerine göre Türk ordusunun dağıtılmasının engellenmesi gerektiği: Bu madde, ordunun dağıtılmasını önleyerek ulusal savunma gücünü koruma amacını taşır.
- Yurdun her köşesinde işgallerin protesto edilmesi gerektiği: Bu madde, halkın işgallere karşı bilinçlenmesini, tepki göstermesini ve bölgesel direnişin başlamasını hedefler.
- İzmir'in işgal edilmesinde Yunanlıların haksız olduğunu ve işgalin derhal durması gerektiği belirtilmiştir: Bu madde, işgallerin haksızlığını vurgulayarak halkın direniş ruhunu güçlendirmeyi ve işgallerin sona ermesini sağlamayı amaçlar.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) İşgaller karşısında halkın bilinçlenmesini sağlamak: Genelgede "işgallerin protesto edilmesi gerektiği" belirtilerek halkın bilinçlenmesi amaçlanmıştır. Bu, genelgenin temel amaçlarından biridir.
- B) Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası oluşacak işgalleri engellemek: Havza Genelgesi, Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan ve hatta bazı işgaller (örneğin İzmir'in işgali) başladıktan sonra yayımlanmıştır. Genelgenin amacı, başlamış olan işgallere karşı direnişi örgütlemek ve gelecekteki işgalleri direniş yoluyla durdurmaktır. "Engellemek" ifadesi, işgallerin hiç başlamamasını sağlamak anlamına gelir ki, genelge bu aşamada bir diplomatik araç değil, bir direniş çağrısıdır. İşgaller zaten başlamıştır ve genelge bunlara karşı bir tepkidir. Dolayısıyla, işgallerin "oluşmasını" baştan engellemek değil, başlamış veya başlayacak olanları direnişle durdurmak hedeflenmiştir.
- C) Bölgesel direnişin başlamasını sağlamak: "Yurdun her köşesinde işgallerin protesto edilmesi" çağrısı, bölgesel direniş hareketlerinin başlamasını ve yayılmasını teşvik etmeyi amaçlar.
- D) Anadolu halkının örgütlenmesini sağlamak: İşgallerin protesto edilmesi ve direniş çağrısı, halkın ortak bir amaç etrafında birleşerek örgütlenmesini gerektirir. Bu da genelgenin önemli bir amacıdır.
Bu durumda, Havza Genelgesi'nin yayımlanma amaçları arasında doğrudan "Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası oluşacak işgalleri engellemek" ifadesi söylenemez. Genelge, işgallerin başlamasını önlemekten ziyade, başlamış veya başlayacak olan işgallere karşı ulusal bir direniş başlatmayı ve bu işgalleri durdurmayı hedeflemiştir.
Cevap B seçeneğidir.