🎓 8. Sınıf Lgs Milli Mücadele'nin Hazırlık Dönemi Test 6 - Ders Notu ve İpuçları

Sevgili öğrenciler,

Bu ders notu, Milli Mücadele'nin başlangıcından Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelişine kadar olan kritik dönemi kapsayan LGS testlerindeki temel konuları pekiştirmeniz için hazırlanmıştır. Özellikle Mustafa Kemal'in Anadolu'ya geçişi, Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile Temsil Heyeti'nin faaliyetleri gibi konulara odaklanarak, sınavda karşınıza çıkabilecek bilgi ve yorum sorularına hazırlıklı olmanızı sağlayacaktır.

Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve İlk Adımlar

• Görevi: Osmanlı Hükümeti tarafından Karadeniz Bölgesi'ndeki karışıklıkları (Rum çetelerinin faaliyetleri) önlemek ve asayişi sağlamak amacıyla 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderildi (19 Mayıs 1919).
• Gerçek Amacı: Mustafa Kemal'in asıl amacı, Anadolu'da milli bilinci uyandırmak ve Kurtuluş Savaşı'nı başlatmaktı.
• Samsun Raporu: Mustafa Kemal, Samsun'a vardıktan sonra hazırladığı raporda, bölgedeki karışıklıkların sorumlusunun Türkler değil, Rumlar olduğunu ve Türklerin bağımsızlıklarını korumak için direniş hakkı olduğunu belirtmiştir. Bu rapor, İtilaf Devletleri'nin işgal gerekçelerini çürütmeye yönelik ilk resmi adımdır.

⚠️ Dikkat: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, Milli Mücadele'nin fiilen başlangıcı kabul edilir. Resmi görevi ile gerçek amacı arasındaki farkı iyi anlamalısınız.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

Milli Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yöntemini ilk kez açıkça ortaya koyan belgedir. Mustafa Kemal, Rauf Orbay, Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy ve Kazım Karabekir Paşa'nın onayıyla yayımlanmıştır.

• Gerekçe:
  • Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
  • İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememekte, bu durum milletimizi yok saymaktadır.
• Amaç ve Yöntem:
  • Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. (Milli egemenliğe vurgu)
  • Her türlü etki ve denetimden uzak, milli bir kurul (Temsil Heyeti) oluşturulmalıdır.
  • Anadolu'nun her yönden en güvenli yeri olan Sivas'ta milli bir kongre tez elden toplanmalıdır.

💡 İpucu: "Milletin azim ve kararı" ifadesi, Kurtuluş Savaşı'nın ulus iradesiyle kazanılacağını ve ileride milli egemenliğe dayalı bir yönetim kurulacağını gösterir.

Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919)

Doğu Anadolu'da Ermeni ve Rum tehdidine karşı toplanan bölgesel bir kongre olmasına rağmen, aldığı kararlar itibarıyla ulusal nitelik taşır.

• Önemli Kararlar:
  • Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz. (Misak-ı Milli'nin ilk taslağı)
  • Yabancı işgal ve müdahalesine karşı İstanbul Hükümeti'nin dağılması halinde, millet hep birlikte vatanı savunacak ve direnecektir.
  • Vatanın bağımsızlığını korumayı İstanbul Hükümeti sağlayamadığı takdirde, geçici bir hükümet kurulacaktır. (İstanbul Hükümeti'ne karşı ilk ciddi alternatif)
  • Kuvayımilliye'yi etkin ve milli iradeyi hâkim kılmak esastır. (Milli egemenlik ve silahlı direnişin birleşimi)
  • Manda ve himaye kabul edilemez. (Tam bağımsızlık ilkesi ilk kez açıkça reddedildi)
  • Azınlıklara siyasi egemenliğimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.
• Temsil Heyeti: Doğu Anadolu'yu temsil etmek üzere bir Temsil Heyeti oluşturuldu.

⚠️ Dikkat: Erzurum Kongresi'nde alınan "geçici bir hükümet kurulacaktır" kararı, İstanbul Hükümeti'nin otoritesini sarsıcı niteliktedir. "Manda ve himaye kabul edilemez" kararı ise tam bağımsızlık vurgusudur.

Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)

Tüm yurdu temsil eden delegelerin katılımıyla toplanan, tamamen ulusal nitelikteki bir kongredir.

• Önemli Kararlar:
  • Erzurum Kongresi kararları aynen kabul edildi.
  • Ülke genelindeki tüm milli cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirildi. (Milli birliğin sağlanması)
  • Temsil Heyeti'nin sadece Doğu Anadolu'yu değil, tüm yurdu temsil etmesi kararlaştırıldı. (Ulusal temsil gücü kazandı)
  • Manda ve himaye kesin olarak reddedildi. (Tam bağımsızlık ilkesi bir kez daha ve kesin olarak vurgulandı)
  • İrade-i Milliye gazetesi çıkarılarak halkın doğru bilgilendirilmesi amaçlandı.

💡 İpucu: Sivas Kongresi, Milli Mücadele'nin tek elden, disiplinli ve ulusal bir şekilde yürütülmesi için atılan en önemli adımlardan biridir.

Temsil Heyeti'nin Faaliyetleri ve Ankara'ya Gelişi

• İstanbul Hükümeti ile İlişkiler: Temsil Heyeti, Sivas Kongresi sonrası İstanbul Hükümeti ile tüm haberleşmeyi kesti. Bu durum, Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifasına yol açtı. Bu, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti'ne karşı kazandığı ilk siyasi başarıdır.
• Amasya Görüşmeleri: Temsil Heyeti ile yeni kurulan Ali Rıza Paşa Hükümeti arasında yapıldı. İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'ni resmen tanımış oldu.
• Ankara'nın Merkez Seçilmesi: Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti, 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelerek burayı Milli Mücadele'nin merkezi yaptı.
  • Nedenleri:
    • Anadolu'nun orta yerinde ve güvenilir bir yerde bulunması (Coğrafi konum).
    • Demiryolu ağına sahip olması (Ulaşım ve iletişim kolaylığı).
    • Batı cephesine yakın olması.
    • Ankara halkının Milli Mücadele'yi desteklemesi.
    • İşgal altında olmaması.

Milli Mücadele'nin Temel İlkeleri

• Tam Bağımsızlık: Hiçbir devletin himayesi veya mandası altına girilmemesi, kendi kaderini tayin etme hakkı. (Manda ve himayenin reddi)
• Milli Egemenlik: Yönetme yetkisinin millete ait olması, halkın kendi kendini yönetmesi. (Milletin azim ve kararı, milli irade)
• Milli Birlik ve Beraberlik: Tüm ulusun ortak amaç uğruna birleşmesi, cemiyetlerin birleştirilmesi.
• Kuvayımilliye: İşgallere karşı halkın oluşturduğu silahlı direniş güçleri. Milli Mücadele'nin ilk silahlı direnişini oluşturmuştur.

Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da Toplanması

• Mustafa Kemal, İstanbul'un İtilaf Devletleri'nin denetiminde olması nedeniyle Mebusan Meclisi'nin İstanbul dışında toplanmasını istemiştir. Güvenliğin olmadığı bir yerde milli iradenin tam olarak gerçekleşemeyeceğine inanmıştır.
• Ancak İstanbul Hükümeti'nin ısrarı ve İtilaf Devletleri'nin baskısıyla meclis İstanbul'da toplanmıştır. Mustafa Kemal, milletvekili seçilmesine rağmen İstanbul'a gitmemiştir.

Bu dönem, Kurtuluş Savaşı'nın temellerinin atıldığı, milli bilinç ve örgütlenmenin sağlandığı çok önemli bir süreçtir. Her bir kongre ve genelgenin kendine özgü niteliklerini ve birbirleriyle olan bağlantılarını iyi kavramak, LGS'de başarılı olmanız için anahtardır. Başarılar dilerim!