🎓 8. Sınıf Lgs Milli Mücadele'nin Hazırlık Dönemi Test 4 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, Milli Mücadele'nin hazırlık dönemindeki kritik olayları, alınan kararları ve bu kararların temel felsefesini kapsamaktadır. Özellikle Havza Genelgesi, Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi ve Amasya Görüşmeleri gibi önemli dönüm noktaları ile Mustafa Kemal Atatürk'ün liderlik vasıfları ve Milli Mücadele'nin örgütlenme süreci üzerinde durulmuştur. Ayrıca, zararlı cemiyetlerin düşüncelerine karşı milli duruş ve basın-yayın faaliyetlerinin önemi de ele alınmıştır.

1. Milli Mücadele'nin Temel Amacı ve Felsefesi 🇹🇷

• Tam Bağımsızlık: Milli Mücadele'nin en temel amacı, vatan topraklarının işgalden kurtarılması ve hiçbir devletin mandası veya himayesi altına girilmemesidir. Bu, hem siyasi hem de ekonomik bağımsızlığı içerir.
• Milli Egemenlik ve Milli İrade: Milletin kendi geleceğini belirleme hakkı ve gücü anlamına gelir. Yönetimde milletin söz sahibi olması, padişahlık ve halifelik gibi tek kişi yönetimlerinin yerine halkın yönetime katılımının esas alınması hedeflenmiştir.
• Vatanın Bütünlüğü: Milli sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı ilkesi, Misak-ı Milli'nin de temelini oluşturur.
• Milli Birlik ve Beraberlik: İşgallere karşı topyekûn bir direniş için milletin tüm fertlerinin bir araya gelmesi, ortak bir amaç etrafında kenetlenmesi büyük önem taşımıştır.

💡 İpucu: "Manda ve himaye kabul edilemez" kararı, tam bağımsızlık ilkesinin en net göstergesidir. "Milletin azim ve kararı" veya "milli iradeyi hâkim kılmak" ifadeleri ise milli egemenlik vurgusudur. Bu anahtar kelimelere dikkat et!

2. Milli Mücadele'nin Önemli Adımları ve Kararları 👣

a. Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919)

• Mustafa Kemal'in Samsun'a çıktıktan sonra yayımladığı ilk genelgedir.
• Amacı, halkın dikkatini işgallere çekmek ve milli bilinci uyandırmaktır.
• İstekler: Mitingler düzenlenmesi, işgallerin protesto edilmesi, İstanbul Hükümeti'ne ve İtilaf Devletleri'ne protesto telgrafları çekilmesi.
• Sonuç: Halk arasında milli duygular harekete geçirilmiş, işgallere karşı ilk kitlesel tepkiler ortaya çıkmıştır.

⚠️ Dikkat: Havza Genelgesi, Mustafa Kemal'in İstanbul Hükümeti'ne karşı ilk açık tavrıdır ve görevinden geri çağrılmasına neden olmuştur. Bu, onun Milli Mücadele'den ödün vermediğini gösterir.

b. Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

• Milli Mücadele'nin amacını, gerekçesini ve yöntemini belirleyen önemli bir belgedir.
• Gerekçe: "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir. İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir."
• Amaç ve Yöntem: "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." (Milli egemenlik vurgusu)
• Diğer Kararlar: Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurul (Temsil Heyeti) oluşturulması, Sivas'ta ulusal bir kongre toplanması.

💡 İpucu: "Milletin azim ve kararı" ifadesi, hem bağımsızlık (azim) hem de milli egemenlik (karar) ilkelerini bir arada barındırır. Bu ifadeyi gördüğünüzde iki ilkeyi de düşünün. 🤔

c. Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919)

• Doğu Anadolu'daki cemiyetlerin birleşmesiyle toplanmış, ancak aldığı kararlar ulusal nitelik taşımıştır.
• Önemli Kararlar:
  • Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez. (Vatanın bütünlüğü)
  • Kuvayımilliye'yi etkin, milli iradeyi hâkim kılmak esastır. (Milli egemenlik ve direniş)
  • Manda ve himaye kabul edilemez. (Tam bağımsızlık)
  • Hristiyan azınlıklara siyasi hâkimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez. (Bağımsızlık ve eşitlik)
  • Geçici bir hükümet kurulacak, Temsil Heyeti oluşturulacak. (İlk kez bir hükümet gibi hareket etme fikri)
• Temsil Heyeti'nin Oluşturulması: Mustafa Kemal başkanlığında kurulmuştur. Bu, Milli Mücadele'nin kurumsallaşma yolunda attığı ilk önemli adımdır.

⚠️ Dikkat: Erzurum Kongresi'nin kararları, İngiliz Muhipleri ve Wilson Prensipleri Cemiyetleri gibi mandacılığı savunan oluşumlara karşı net bir duruştur. Onların dışa bağımlılık fikrine karşı tam bağımsızlığı savunur. 🚫

d. Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)

• Tüm yurdu temsil eden delegelerin katılımıyla toplanan ulusal bir kongredir.
• Önemli Kararlar:
  • Erzurum Kongresi kararları onaylanarak ulusal nitelik kazandırılmıştır.
  • Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında tüm milli cemiyetler birleştirilmiştir. (Milli birliğin sağlanması, örgütlenme)
  • Temsil Heyeti, tüm yurdu temsil eder hale getirilmiştir. (Yetki alanının genişlemesi)
  • Manda ve himaye fikri kesin olarak reddedilmiştir. (Bağımsızlık vurgusu güçlenmiştir)
  • İrade-i Milliye gazetesi çıkarılmıştır. (Basın-yayın faaliyetlerinin başlangıcı)
• Sonuç: Milli Mücadele tek bir merkezden yönetilmeye başlanmış, ulusal bir örgütlenme sağlanmıştır. Temsil Heyeti, İstanbul Hükümeti'ne alternatif bir güç haline gelmiştir.

💡 İpucu: Sivas Kongresi'ndeki cemiyetlerin birleştirilmesi kararı, dağınık direnişleri tek çatı altında toplayarak "topyekûn mücadele" ruhunu güçlendirmiştir. 💪

e. Amasya Görüşmeleri (20-22 Ekim 1919)

• İstanbul Hükümeti (Salih Paşa) ile Temsil Heyeti (Mustafa Kemal) arasında yapılan resmi görüşmelerdir.
• Önemli Kararlar:
  • Türk vatanının bütünlüğü ve bağımsızlığı korunmalıdır.
  • Azınlıklara ayrıcalık verilmemelidir.
  • Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, hükümet tarafından tanınmalıdır.
  • Mebusan Meclisi Anadolu'da, güvenli bir yerde toplanmalıdır. (İstanbul'da toplanması durumunda baskı altında kalacağı endişesi)
  • İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'nin görüşünü almadan işgal devletleriyle anlaşma yapmamalıdır.
• Sonuç: İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'nin hukuki varlığını resmen tanımıştır. Bu, Milli Mücadele'nin ve Temsil Heyeti'nin gücünü gösteren önemli bir gelişmedir.

⚠️ Dikkat: Amasya Görüşmeleri, Temsil Heyeti'nin siyasi bir güç olarak kabul edildiğinin en somut kanıtıdır. Bu görüşmeler, İstanbul Hükümeti'nin Milli Mücadele'yi görmezden gelemeyeceğini ortaya koymuştur. 🤝

3. Mustafa Kemal'in Liderliği ve Kişisel Özellikleri 🌟

• Kararlılık ve Ödün Vermezlik: Amasya Genelgesi sonrası askerlik görevinden alınmasına rağmen istifa ederek Milli Mücadele'ye sivil bir vatandaş olarak devam etmesi, bağımsızlık idealinden asla vazgeçmediğini gösterir.
• Örgütleyicilik: Havza Genelgesi ile halkı bilinçlendirmesi, Amasya Genelgesi ile mücadele planını ortaya koyması, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde Temsil Heyeti'ni kurup ulusal bir örgütlenme sağlaması, onun üstün örgütleyicilik yeteneğini kanıtlar.
• İleri Görüşlülük: Mebusan Meclisi'nin İstanbul dışında toplanması isteği, İstanbul'un işgal edileceği ve meclisin baskı altında kalacağı öngörüsünü taşır.
• Milli Mücadele'nin Önderi: Temsil Heyeti başkanlığına seçilmesi, onun Milli Mücadele'nin doğal lideri olarak kabul edildiğini gösterir.

💡 İpucu: Mustafa Kemal'in askerlikten istifası, sivil bir lider olarak halkın yanında yer aldığını ve mücadeleyi kişisel çıkar değil, milletin çıkarı için yürüttüğünü simgeler. 💼➡️🚶‍♂️

4. Basın ve İletişimin Rolü 📢

• Milli Mücadele döneminde, halkı doğru bilgilendirmek, iç ve dış kamuoyu oluşturmak büyük önem taşımıştır.
• İrade-i Milliye Gazetesi: Sivas Kongresi'nde alınan kararların halka duyurulması, Milli Mücadele'nin sesini duyurmak amacıyla çıkarılmıştır.
• Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi: Ankara'ya geçildikten sonra Milli Mücadele'nin resmi yayın organı olmuştur.
• Anadolu Ajansı: Milli Mücadele'yi içte ve dışta savunmak, yalan haberlere karşı halka gerçekleri anlatmak amacıyla kurulmuştur.

💡 İpucu: Bu yayın organları, Milli Mücadele'nin sadece silahlı bir direniş olmadığını, aynı zamanda bir fikir ve propaganda mücadelesi olduğunu gösterir. Bilgi, o dönemde de çok güçlü bir silahtı! 📰

Bu ders notu, Milli Mücadele'nin hazırlık dönemindeki temel olayları ve kavramları anlamanıza yardımcı olacaktır. Sınavda başarılı olmak için bu konuları iyi kavramak ve olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini kurabilmek çok önemlidir. Başarılar dilerim! 🚀