🎓 8. Sınıf Lgs Milli Mücadele'nin Hazırlık Dönemi Test 2 - Ders Notu ve İpuçları

Sevgili 8. sınıf öğrencileri, Milli Mücadele'nin hazırlık dönemi, LGS'de en çok soru gelen ve dikkatli çalışılması gereken önemli bir ünitedir. Bu dönem, bağımsızlık ve ulusal egemenlik yolunda atılan ilk adımları, kongreleri, genelgeleri ve Mustafa Kemal Atatürk'ün liderlik vasıflarını içerir. İşte bu döneme ait bilmeniz gereken temel konular ve önemli noktalar:

🚀 Milli Mücadele'nin Başlangıcı ve Amaçları

• Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919): İstanbul Hükümeti tarafından bölgedeki asayişi sağlamak üzere 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirildi. Ancak Mustafa Kemal'in asıl amacı, milli bilinci uyandırmak ve bağımsızlık mücadelesini başlatmaktı.
• Milli Mücadele'nin Zorlu Şartları: Milli Mücadele, büyük maddi imkansızlıklar ve yokluklar içinde gerçekleştirilmiştir. Halkın fedakarlığı ve desteği bu zorlukların aşılmasında kilit rol oynamıştır.
• Mustafa Kemal'in Liderlik Özellikleri: Bu dönemde Mustafa Kemal'in kararlılığı, azmi, demokratik tutumu ve sorunlar karşısında vazgeçmeyişi öne çıkar. Halkla bütünleşerek, onların desteğini alarak mücadeleyi sürdürmüştür.

⚠️ Dikkat: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışının resmi görevi ile asıl amacı arasındaki farkı iyi anlamalısın. Resmi görevi asayişi sağlamakken, asıl amacı milli bilinci uyandırıp bağımsızlık mücadelesini başlatmaktır.

📜 Milli Mücadele'nin Önemli Belgeleri ve Kongreleri

📍 Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

• Milli Mücadele'nin Amacı, Gerekçesi ve Yöntemi:
  • Gerekçe: Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir. İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.
  • Amaç: Milletin bağımsızlığını sağlamak.
  • Yöntem: Milletin azim ve kararı kurtaracaktır. (Bu madde, hem ulusal egemenliğe hem de milli iradeye vurgu yapar.)
• Ulusal Egemenliğe İlk Vurgu: "Milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ifadesi, gelecekte kurulacak yeni devletin halk egemenliğine dayalı olacağının ilk işaretidir.
• Silahlı Mücadele İşareti: "Mevcut askeri birlikler dağıtılmayacak, komuta devredilmeyecektir" kararı, düzenli orduya ve silahlı direnişe olan ihtiyacı gösterir.
• Temsil Heyeti'nin Kurulması Fikri: Her ilden üç delegenin Sivas'a gelerek milli bir kongre düzenlemesi kararı, bölgesel direnişleri birleştirecek bir temsil organının gerekliliğini ortaya koymuştur.

💡 İpucu: Amasya Genelgesi, Milli Mücadele'nin yol haritasını çizen ilk belgedir. Amacı, gerekçesi ve yöntemi burada belirlenmiştir.

🏛️ Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919)

• Bölgesel Toplanış, Ulusal Kararlar: Doğu Anadolu'daki Ermeni ve Rum faaliyetlerine karşı toplanmış olsa da, alınan kararlar tüm yurdu ilgilendiren ulusal niteliktedir.
• Milli Sınırlar: "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez." kararı ile milli sınırlar ilk kez net bir şekilde vurgulanmıştır.
• Manda ve Himaye: "Manda ve himaye kabul edilemez." kararı ile tam bağımsızlık ilkesi benimsenmiştir. Başka bir devletin güdümüne girme fikri kesinlikle reddedilmiştir.
• Kuvayımilliye ve Milli İrade: "Kuvayımilliye'yi etkin, milli iradeyi hakim kılmak esastır." kararı, hem silahlı direnişin önemini hem de ulusal egemenliğin sağlanması gerektiğini belirtir.
• Geçici Hükümet Fikri: Osmanlı Hükümeti'nin görevini yapamaması durumunda geçici bir hükümet kurulacağı kararı, yeni bir devletin temellerinin atılmaya başlandığını gösterir.

⚠️ Dikkat: Erzurum Kongresi'nde manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir. Sivas Kongresi'nde ise kesin olarak reddedilecektir.

🇹🇷 Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)

• Ulusal Nitelik: Amasya Genelgesi'nde alınan karar doğrultusunda tüm yurdu temsil eden delegelerin katılımıyla toplanmıştır.
• Manda ve Himaye'nin Kesin Reddi: Erzurum Kongresi'nde ilk kez reddedilen manda ve himaye fikri, Sivas Kongresi'nde tüm delegelerin katılımıyla kesin olarak reddedilmiştir. Bu, tam bağımsızlık ilkesinin tavizsiz bir şekilde benimsendiğini gösterir.
• Cemiyetlerin Birleştirilmesi: "Tüm milli cemiyetler, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmiştir." Bu karar, dağınık haldeki direnişin tek çatı altında toplanarak örgütlenmesini ve güçlenmesini sağlamıştır.
• Temsil Heyeti'nin Genişletilmesi: Erzurum Kongresi'nde bölgesel olan Temsil Heyeti, Sivas Kongresi'nde tüm yurdu temsil edecek şekilde genişletilmiş ve yetkileri artırılmıştır. Bu, Temsil Heyeti'nin milli iradenin temsilcisi haline geldiğini gösterir.
• İrade-i Milliye Gazetesi: Milli Mücadele'nin sesi olmak, halkı bilgilendirmek ve yapılan çalışmaları duyurmak amacıyla İrade-i Milliye Gazetesi çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu, propaganda ve iletişim faaliyetlerinin önemini gösterir.

💡 İpucu: Sivas Kongresi'nin en önemli kararları cemiyetlerin birleştirilmesi ve Temsil Heyeti'nin tüm yurdu temsil edecek şekilde genişletilmesidir. Bunlar, milli direnişin örgütlenmesi açısından kritik adımlardır.

🤝 Temsil Heyeti ve İstanbul Hükümeti İlişkileri

• Amasya Görüşmeleri (20-22 Ekim 1919): Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcileri arasında yapılan bu görüşmeler, İstanbul Hükümeti'nin Anadolu'daki milli hareketi ve Temsil Heyeti'nin varlığını resmen tanıdığı anlamına gelir. Bu durum, Temsil Heyeti'nin saygınlığını ve etkinliğini artırmıştır.
• Mebusan Meclisi'nin Açılması Kararı: Amasya Görüşmeleri'nde alınan en önemli kararlardan biri, Mebusan Meclisi'nin toplanmasıdır. Bu, milli iradenin yeniden işlerlik kazanması için atılmış bir adımdır. Ancak meclisin nerede toplanacağı konusunda Temsil Heyeti ile Osmanlı Hükümeti arasında fikir ayrılıkları yaşanmıştır. Temsil Heyeti, meclisin Anadolu'da güvenli bir yerde toplanmasını isterken, Osmanlı Hükümeti başkentte toplanması gerektiğini savunmuştur.
• Seçimler ve Ulus Egemenliği: Mebusan Meclisi'nin açılması için ülke genelinde seçimler yapılması, ulus egemenliğini pekiştiren ve halkın yönetime katılımını sağlayan bir gelişmedir.

⚠️ Dikkat: Amasya Görüşmeleri, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti tarafından ilk kez resmen tanınması açısından çok önemlidir.

🇹🇷 Ankara'nın Milli Mücadele'nin Merkezi Seçilmesi (27 Aralık 1919)

• Coğrafi Konum: Anadolu'nun ortasında yer alması, ulaşım ve iletişim açısından merkezi bir konumda bulunması.
• Ulaşım Kolaylığı: Yurdun birçok yerinden demiryolu ulaşımının olması, hem insan hem de malzeme sevkiyatı için avantaj sağlamıştır.
• Güvenlik ve Stratejik Önemi: İşgal güçlerinden uzak, güvenli bir bölgede olması ve Batı Cephesi'ne yakınlığı askeri açıdan stratejik bir avantaj sunmuştur.
• İletişim İmkanları: İstanbul ve diğer şehirlerle haberleşme imkanının fazla olması, kararların hızlıca alınmasını ve uygulanmasını kolaylaştırmıştır.
• Halkın Desteği: Ankara halkının milli mücadeleye olan inancı ve desteği de bu kararda etkili olmuştur.

💡 İpucu: Ankara'nın başkent seçilmesinin nedenleri genellikle coğrafi, askeri (stratejik), ulaşım ve iletişim gibi başlıklar altında incelenir.

📚 Temel Kavramlar

• Milli Egemenlik: Yönetme yetkisinin millete ait olması, halkın kendi kendini yönetmesidir. Amasya Genelgesi'ndeki "Milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ifadesi bunun ilk işaretidir.
• Milli Bağımsızlık: Bir devletin başka bir devletin etkisi veya denetimi altında olmaması, kendi kararlarını kendisinin alabilmesidir. Manda ve himayenin reddedilmesi, milli bağımsızlık ilkesinin temelini oluşturur.
• Manda ve Himaye: Güçlü bir devletin, kendisini yönetemeyecek durumda olduğu düşünülen bir devleti geçici olarak yönetmesi ve korumasıdır. Milli Mücadele döneminde tam bağımsızlığa aykırı olduğu için kesinlikle reddedilmiştir.
• Kuvayımilliye: Milli Mücadele'nin başlangıcında işgallere karşı halkın kendi imkanlarıyla oluşturduğu düzensiz silahlı direniş birlikleridir.
• Topyekün Mücadele: Bir milletin tüm fertleriyle, tüm imkanlarıyla bir amaç uğruna birlikte mücadele etmesidir. Milli Mücadele, halkın topyekün katılımıyla gerçekleşmiştir.

Bu ders notları, Milli Mücadele'nin hazırlık dönemindeki temel olayları, kararları ve kavramları anlamana yardımcı olacaktır. Sınavda başarılar dilerim! 🌟