Soruyu adım adım inceleyelim:

• Devre Analizi ve Gözlem Sonucu:
  • Her iki devrede de pil sayısı aynıdır.
  • 1. devrede M ampulü ve X ölçüm aracı paralel bağlıdır. Bu paralel kol, Y ölçüm aracı ve pil ile seri bağlıdır.
  • 2. devrede M ampulü ve X ölçüm aracı paralel bağlıdır. Bu paralel kol, Y ölçüm aracı, pil ve ek bir ampul (M ile özdeş) ile seri bağlıdır.
  • Gözlem sonucuna göre, 2. devredeki M ampulünün parlaklığı, 1. devredekinden azdır. Ampul parlaklığı, üzerinden geçen akım veya üzerindeki gerilimle doğru orantılıdır. Parlaklığın azalması, M ampulü üzerinden geçen akımın veya üzerindeki gerilimin azaldığı anlamına gelir.
• I. İfadeyi Değerlendirme: "X ölçüm aracı voltmetre, Y ölçüm aracı ampermetredir."
  • X ölçüm aracı: M ampulüne paralel bağlanmıştır. Eğer X bir ampermetre olsaydı, çok düşük iç direncinden dolayı M ampulünü kısa devre yapar ve M ampulü ya hiç yanmaz ya da çok zayıf yanardı. Ancak X bir voltmetre ise, çok yüksek iç direncinden dolayı akımın büyük kısmının M ampulünden geçmesini sağlar ve M ampulü yanar. Voltmetreler paralel bağlanır. Bu durum gözlemle uyumludur.
  • Y ölçüm aracı: Devrenin ana koluna seri bağlanmıştır. Eğer Y bir voltmetre olsaydı, çok yüksek iç direncinden dolayı devreden çok az akım geçer ve ampuller yanmazdı. Ancak Y bir ampermetre ise, çok düşük iç direncinden dolayı devrenin toplam akımını ölçer ve ampullerin yanmasını engellemez. Ampermetreler seri bağlanır. Bu durum da gözlemle uyumludur.
  • Bu nedenle, I. ifade doğrudur.
• II. İfadeyi Değerlendirme: "Pil sayısı değişmediği için her iki elektrik devresinde de Y ölçüm aracı aynı değeri gösterir."
  • Y bir ampermetredir ve ana kol akımını ölçer.
  • 1. devredeki toplam eşdeğer direnç $R_{eş1}$ olsun.
  • 2. devrede, 1. devreye ek olarak M ampulü ile özdeş bir ampul daha seri bağlanmıştır. Bu durum, 2. devrenin toplam eşdeğer direncini ($R_{eş2}$) artırır ($R_{eş2} > R_{eş1}$).
  • Ohm Kanunu'na göre ($I = V/R$), pil gerilimi (V) sabitken toplam direnç (R) arttığında, devreden geçen toplam akım (I) azalır.
  • Dolayısıyla, Y ampermetresi 2. devrede 1. devreden daha küçük bir değer gösterecektir.
  • Bu nedenle, II. ifade yanlıştır.
• III. İfadeyi Değerlendirme: "Bir elektrik devresinde seri bağlı ampul sayısı arttıkça Y aracının ölçtüğü değer azalır."
  • Bu ifade, II. ifadenin değerlendirmesiyle doğrudan ilişkilidir.
  • 2. devrede, 1. devreye göre seri bağlı ampul sayısı artmıştır (ek bir ampul daha seri bağlanmıştır).
  • Seri bağlı ampul sayısı arttığında, devrenin toplam eşdeğer direnci artar.
  • Toplam direnç arttığı için, pil gerilimi sabitken devreden geçen toplam akım (Y'nin ölçtüğü değer) azalır.
  • Bu durum, gözlem sonucuyla da uyumludur: Toplam akım azaldığında, M ampulü üzerindeki gerilim düşer ve parlaklığı azalır.
  • Bu nedenle, III. ifade doğrudur.

Sonuç olarak, I ve III numaralı ifadeler doğrudur.

Cevap C seçeneğidir.