Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- I. İfade: Şekil-I'deki ampuller seri, Şekil-II'deki ampuller paralel bağlanmıştır.
- Şekil-I'de ampuller akımın geçebileceği tek bir yol üzerinde art arda bağlanmıştır. Bu, seri bağlantının tanımıdır.
- Şekil-II'de ampuller, akımın farklı yollara ayrılarak her bir ampulden geçtikten sonra tekrar birleştiği şekilde bağlanmıştır. Bu, paralel bağlantının tanımıdır.
- Bu nedenle, I. ifade doğrudur.
- II. İfade: Şekil-I'deki ampullerden biri patlarsa diğer ampuller bu durumdan etkilenmez.
- Şekil-I seri bir devredir. Seri devrede akım için tek bir yol bulunur. Ampullerden biri patladığında (veya devreden çıkarıldığında), bu durum devreyi açık devre haline getirir. Akım yolu kesildiği için diğer ampullere akım ulaşamaz ve hepsi söner.
- Bu nedenle, "etkilenmez" ifadesi yanlıştır. II. ifade yanlıştır.
- III. İfade: Şekil-I'deki ampullerle Şekil-II'deki ampuller aynı parlaklıkta yanar.
- Ampullerin parlaklığı, üzerlerinden geçen akım veya üzerlerindeki gerilimle (dolayısıyla güçleriyle) orantılıdır. Özdeş piller ve ampuller kullanıldığı varsayılır.
- Şekil-I (Seri): Üç özdeş ampul seri bağlı olduğunda, pilin toplam gerilimi (V) üç ampul arasında eşit olarak paylaşılır. Her bir ampulün üzerindeki gerilim \(V/3\) olur. Her bir ampulden geçen akım \(I_S = V / (3R)\) olur. Bir ampulün gücü \(P_S = I_S^2 R = (V/(3R))^2 R = V^2 / (9R)\).
- Şekil-II (Paralel): Üç özdeş ampul paralel bağlı olduğunda, her bir ampul doğrudan pilin gerilimine (V) maruz kalır. Her bir ampulden geçen akım \(I_P = V / R\) olur. Bir ampulün gücü \(P_P = I_P^2 R = (V/R)^2 R = V^2 / R\).
- Görüldüğü gibi, \(P_P = V^2 / R\) ve \(P_S = V^2 / (9R)\) olduğundan, \(P_P > P_S\)'dir. Yani paralel bağlı ampuller, seri bağlı ampullere göre daha parlak yanar.
- Bu nedenle, "aynı parlaklıkta yanar" ifadesi yanlıştır. III. ifade yanlıştır.
Soru, doğru olmayan ifadeleri sormaktadır. Yaptığımız analizlere göre II. ve III. ifadeler yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.