Sorunun Çözümü
Verilen metin ve grafik, topraktaki tuzluluk düzeyinin bitkilerin oransal verimi üzerindeki etkisini incelemektedir. Grafikte K, L, M ve N harfleri farklı bitki türlerini temsil etmektedir. Yatay eksen tuzluluk düzeyini, dikey eksen ise oransal verimi göstermektedir.
- I. öncülü değerlendirelim: "Tuzluluk artışına karşı uyum sağlama yeteneği en zayıf olan bitki N, en güçlü olan bitki K'dir."
- Grafiğe baktığımızda, K bitkisinin verimi tuzluluk düzeyi çok az arttığında bile hızla düşmektedir. Bu, K bitkisinin tuzluluğa karşı en zayıf uyumu gösterdiğini belirtir.
- N bitkisinin verimi ise tuzluluk düzeyi oldukça yükselene kadar yüksek kalmakta ve diğer bitkilere göre daha geç düşüşe geçmektedir. Bu da N bitkisinin tuzluluğa karşı en güçlü uyumu (en yüksek toleransı) gösterdiğini belirtir.
- Dolayısıyla, öncüldeki ifade K ve N bitkilerinin uyum yeteneklerini ters belirtmiştir. Bu nedenle I. öncül yanlıştır.
- II. öncülü değerlendirelim: "Her bitki tuzluluk artışına bağlı olarak belli bir seviyeden sonra ürün veremez."
- Grafikteki tüm K, L, M ve N eğrileri, tuzluluk düzeyi belirli bir seviyenin üzerine çıktığında oransal verimin sıfıra (veya sıfıra çok yakına) düştüğünü göstermektedir. Bu durum, tüm bitki türlerinin aşırı tuzlulukta ürün veremediğini açıkça ortaya koymaktadır.
- Bu nedenle II. öncül doğrudur.
- III. öncülü değerlendirelim: "Bazı bitkilerde tuzluluğun belirli bir oranda artması ürün verimini olumlu yönde etkiler."
- N bitkisinin eğrisine dikkatlice bakıldığında, tuzluluk düzeyi sıfırdan çok az arttığında oransal verimin başlangıçtaki seviyesinden biraz daha yükseldiği, yani bir tepe noktasına ulaştığı görülmektedir. Bu, N bitkisi için belirli bir düşük tuzluluk seviyesinin verimi olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.
- Bu nedenle III. öncül doğrudur.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, II ve III numaralı öncüller doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.