Sorunun Çözümü
Bir deneyde belirli bir faktörün (bağımsız değişken) etkisini gözlemlemek için, diğer tüm faktörlerin (kontrol değişkenleri) sabit tutulması gerekir. Bu soruda, "ışığın çimlenmeye olan etkisi" gözlemlenmek isteniyor. Bu durumda:
- Işık durumu farklı olmalı (biri aydınlık, diğeri karanlık).
- Sıcaklık aynı olmalı.
- Nem durumu aynı olmalı.
Şimdi tabaklardaki koşulları inceleyelim:
- Tabak 1: 5°C, Karanlık Ortam, Kuru Ortam
- Tabak 2: 20°C, Aydınlık Ortam, Nemli Ortam
- Tabak 3: 20°C, Karanlık Ortam, Nemli Ortam
- Tabak 4: 5°C, Karanlık Ortam, Nemli Ortam
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) 1 ve 2: Sıcaklık (5°C ve 20°C) ve nem (kuru ve nemli) farklı. Işığın etkisini gözlemleyemeyiz.
- B) 2 ve 3:
- Sıcaklık: 20°C ve 20°C (Aynı)
- Işık: Aydınlık ve Karanlık (Farklı - Bağımsız değişkenimiz)
- Nem: Nemli ve Nemli (Aynı)
Bu iki tabakta sıcaklık ve nem aynı tutulurken, sadece ışık durumu farklıdır. Bu nedenle, ışığın çimlenmeye olan etkisini gözlemlemek için uygun bir karşılaştırmadır.
- C) 1 ve 4: Işık (karanlık ve karanlık) aynı. Nemin (kuru ve nemli) etkisi gözlemlenebilir, ışığın değil.
- D) 3 ve 4: Sıcaklık (20°C ve 5°C) farklı. Işığın (karanlık ve karanlık) etkisi gözlemlenemez.
Doğru karşılaştırma, sadece ışık değişkeninin farklı olduğu, diğer tüm koşulların aynı olduğu 2 ve 3 numaralı tabaklar arasında yapılabilir.
Cevap B seçeneğidir.