Sorunun Çözümü
Sezgin'in yaptığı deneyde, kalemlerin T, Y ve Z aynalarındaki görüntü boyları grafikte gösterildiği gibi cismin boyuna eşittir ($h_g = h_c$). Bu bilgi, aynaların türleri hakkında önemli kısıtlamalar getirir:
- Düzlem Ayna: Görüntü boyu cisim boyuna eşittir ($h_g = h_c$) ve görüntü her zaman düzdür.
- Çukur Ayna: Görüntü boyunun cisim boyuna eşit olması için cismin aynanın merkezinde (2F) olması gerekir. Bu durumda görüntü ters ve gerçektir. Cisim odak ile ayna arasındaysa görüntü düz ve büyüktür ($h_g > h_c$).
- Tümsek Ayna: Görüntü boyu her zaman cisim boyundan küçüktür ($h_g < h_c$) ve görüntü her zaman düzdür.
Grafiğe göre, T, Y ve Z aynalarında oluşan görüntülerin boyları cismin boyuna eşit olduğu için, bu aynalardan hiçbiri tümsek ayna olamaz. Çünkü tümsek aynalar her zaman cisimden küçük görüntü oluşturur.
Şimdi verilen yorumları inceleyelim:
- I. Y düzlem ayna ise T aynası çukur, Z aynası tümsek ayna olabilir.
- Z aynası tümsek ayna olamaz, çünkü grafikteki görüntü boyu cisim boyuna eşittir ($h_Z = h_c$). Tümsek aynalar ise her zaman cisimden küçük görüntü oluşturur. Bu nedenle bu yorum yapılamaz.
- II. T aynası tümsek ayna ise Y aynasındaki görüntü ters, Z aynasındaki görüntü düz olabilir.
- Grafiğe göre T aynası tümsek ayna olamaz ($h_T = h_c$ olduğu için). "P ise Q" şeklindeki mantıksal ifadelerde, P önermesi yanlış ise, ifadenin tamamı mantıksal olarak doğru kabul edilir (Yanlış $\Rightarrow$ Her Şey Doğrudur). Bu nedenle, bu ifade mantıksal olarak yapılabilir.
- III. T, Y, Z aynalarında oluşan görüntülerin hepsi düz olabilir.
- Eğer T, Y, Z aynalarının hepsi düzlem ayna ise, oluşan görüntülerin hepsi düz ve cisimle aynı boyda olur. Bu durum grafikle tamamen uyumludur. Bu nedenle bu yorum yapılabilir.
- IV. Z aynası çukur ayna ise T aynası düz, Y aynası tümsek ayna olabilir.
- Y aynası tümsek ayna olamaz, çünkü grafikteki görüntü boyu cisim boyuna eşittir ($h_Y = h_c$). Tümsek aynalar ise her zaman cisimden küçük görüntü oluşturur. Bu nedenle bu yorum yapılamaz.
Yapılamayan yorumlar I ve IV'tür.
Cevap B seçeneğidir.