Sorunun Çözümü
Ahmet Bey'in yolculuğunu ve verilen çıkarımları adım adım inceleyelim:
- Yolculuk Analizi: Ahmet Bey, asfalt yolda (A-B arası) 90 km/h süratle giderken, çakıllı yola (B-C arası) geçtiğinde sürati 60 km/h'ye düşmüştür. Yani, ortam değiştiğinde (yol tipi değiştiğinde) sürati azalmıştır.
- P Çıkarımının Değerlendirilmesi:
- "Ortam değiştiren ışığın sürati değişir." ifadesi, ışığın kırılması prensibinin temelidir. Işık, bir ortamdan başka bir ortama geçerken (örneğin havadan suya) sürati değişir.
- Ahmet Bey'in yolculuğunda da araç, bir ortamdan (asfalt yol) başka bir ortama (çakıllı yol) geçtiğinde sürati değişmiştir (azalmıştır).
- Bu nedenle, Ahmet Bey'in yolculuğu, ışığın ortam değiştirdiğinde süratinin değişmesine benzetilebilir. P doğrudur.
- R Çıkarımının Değerlendirilmesi:
- Işık, çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama geçtiğinde sürati artar. (Örnek: Sudan havaya geçen ışık hızlanır.)
- Ahmet Bey'in yolculuğunda ise sürati 90 km/h'den 60 km/h'ye azalmıştır.
- Bu durumda, Ahmet Bey'in yolculuğu, ışığın çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama geçmesine değil, tam tersine az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama (süratin azaldığı duruma) benzetilebilir. R yanlıştır.
- S Çıkarımının Değerlendirilmesi:
- Asfalt yol, çakıllı yola göre daha düzgün ve sürtünmesi daha az bir yüzeydir. Çakıllı yol ise daha pürüzlüdür ve arabanın hareketine karşı daha fazla direnç (sürtünme) gösterir.
- Fiziksel olarak, çakıllı yol araba için "daha yoğun" veya "daha dirençli" bir ortam olarak düşünülebilir. Bu direnç artışı, arabanın süratinin azalmasına neden olur.
- Dolayısıyla, arabanın süratinin azalmasının nedeni, daha yoğun (daha dirençli) bir ortama geçmesidir. S doğrudur.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda P ve S çıkarımları doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.