Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım, kısa ve öz bir şekilde çözelim:
- Verilen Bilgiyi Anlama: Işık, az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşır; çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşır.
- Etkinlikleri İnceleme:
- 1. Etkinlik (M'den N'ye): Gelme açısı 50°, kırılma açısı 40°. Kırılan ışın normale yaklaşmış (40° < 50°). Bu durumda M ortamı az yoğun, N ortamı çok yoğundur ($n_N > n_M$).
- 2. Etkinlik (N'den M'ye): Gelme açısı 50°, kırılma açısı 70°. Kırılan ışın normalden uzaklaşmış (70° > 50°). Bu durumda N ortamı çok yoğun, M ortamı az yoğundur ($n_N > n_M$). Bu, 1. etkinlikle tutarlıdır.
- 3. Etkinlik (M'den N'ye): Gelme açısı 60°, kırılma açısı 50°. Kırılan ışın normale yaklaşmış (50° < 60°). Bu durumda M ortamı az yoğun, N ortamı çok yoğundur ($n_N > n_M$). Bu da diğer etkinliklerle tutarlıdır.
- Seçenekleri Değerlendirme:
- A) Işığın gelme açısı arttıkça kırılma açısı da artar. 1. etkinlikte gelme açısı 50°, kırılma açısı 40°. 3. etkinlikte gelme açısı 60°, kırılma açısı 50°. Gelme açısı arttığında kırılma açısı da artmıştır. Bu çıkarım yapılabilir.
- B) N saydam ortamının kırıcılığı M saydam ortamının kırıcılığından fazladır. Tüm etkinliklerde ışığın M'den N'ye geçerken normale yaklaştığı veya N'den M'ye geçerken normalden uzaklaştığı gözlemlenmiştir. Bu, N ortamının M ortamından daha kırıcı (daha yoğun) olduğunu gösterir ($n_N > n_M$). Bu çıkarım yapılabilir.
- C) Aynı gelme açısına sahip ışınların kırılma açılarının farklı olmasının nedeni, farklı yoğunluktaki ortamlardan gönderilmeleridir. 1. ve 2. etkinliklerde gelme açısı 50° olmasına rağmen, 1. etkinlikte kırılma açısı 40° (M'den N'ye), 2. etkinlikte ise 70° (N'den M'ye) olmuştur. Bu fark, ışığın farklı yoğunluktaki ortamlardan (az yoğundan çok yoğuna veya çok yoğundan az yoğuna) gönderilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu çıkarım yapılabilir.
- D) Işığın gelme açısı 0° olursa kırılma açısı da 0° olur ve ışık kırılmadan yoluna devam eder. Bu, optikte bilinen bir kuraldır (ışık yüzeye dik geldiğinde kırılmaz). Ancak verilen 3 etkinlikte de gelme açısı 0° olan bir durum gözlemlenmemiştir (gelme açıları 50° ve 60°'dir). Dolayısıyla, bu bilgi doğru olsa bile, verilen etkinliklerden doğrudan bu çıkarım yapılamaz.
Cevap D seçeneğidir.