Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- Mercek Türlerinin Belirlenmesi:
- 1 numaralı mercek, kenarları ortasına göre daha ince olduğu için kalın kenarlı mercek (ıraksak mercek)tir. Iraksak mercekler ışığı dağıtır.
- 2 numaralı mercek, kenarları ortasına göre daha kalın olduğu için ince kenarlı mercek (yakınsak mercek)tir. Yakınsak mercekler ışığı toplar.
- Odak Uzaklıklarının Belirlenmesi:
- 1 numaralı mercek (ıraksak): Gelen ışın, mercekten geçtikten sonra uzantısı L noktasından geçecek şekilde dağılmıştır. Iraksak merceklerde bu durum, L noktasının merceğin odak noktası olduğunu gösterir. Dolayısıyla, 1 numaralı merceğin odak uzaklığı \(f_1 = SL\) kadardır.
- 2 numaralı mercek (yakınsak): 1 numaralı mercekten çıkan ışın, 2 numaralı merceğe K noktasından geliyormuş gibi çarpmış ve mercekten geçtikten sonra N noktasından geçmiştir. Yakınsak merceklerde, bir odak noktasından (veya o noktaya doğru) gelen ışın diğer odak noktasından geçer. Bu durumda K ve N noktaları 2 numaralı merceğin odak noktalarıdır. Dolayısıyla, 2 numaralı merceğin odak uzaklığı \(f_2 = KM = MN\) kadardır.
- Soruda verilen bilgiye göre \(LS = SK = KM = MN\).
- Yorumların Değerlendirilmesi:
- I. 2 numaralı merceğin odak uzaklığı ile 1 numaralı merceğin odak uzaklığı eşittir.
Yukarıdaki analizden \(f_1 = SL\) ve \(f_2 = MN\) olduğunu bulduk. Verilen bilgiye göre \(LS = MN\). Bu durumda \(f_1 = f_2\) olur. Dolayısıyla, bu yorum yapılabilir.
- II. 1 numaralı mercek S noktasından alınıp K noktasına konulursa, bu merceğin odak noktası L olur.
1 numaralı merceğin odak uzaklığı \(f_1 = SL\)'dir. Eğer mercek S noktasından alınıp K noktasına konulursa, merceğin optik merkezi K olur. Odak noktaları, optik merkezden \(f_1\) uzaklıkta olmalıdır. L noktası, K noktasının solunda SK kadar uzaktadır. Verilen bilgiye göre \(SK = LS = f_1\). Yani, L noktası K noktasının solunda \(f_1\) kadar uzaktadır. Bu durumda, mercek K'ye konulduğunda, L noktası merceğin odak noktası olur. Bu yorum yapılabilir.
Düzeltme: Odak noktası, merceğin optik merkezinden belirli bir uzaklıkta bulunur. Mercek S'deyken odak noktası L idi, yani \(f_1 = SL\). Mercek K'ye konulduğunda, yeni optik merkez K olur. Odak noktaları K'den \(f_1\) uzaklıkta olacaktır. L noktası K'nin solunda \(SK\) kadar uzaktadır. Biz biliyoruz ki \(SK = LS = f_1\). Yani, K noktasının solundaki \(f_1\) uzaklıktaki nokta S noktasıdır (\(K - SK = S\)). Dolayısıyla, mercek K'ye konulursa odak noktası S olur, L olmaz. Bu yorum yapılamaz.
- III. 1 numaralı mercek ışığı dağıtırken, 2 numaralı mercek ışığı bir noktada toplar.
1 numaralı mercek kalın kenarlı (ıraksak) mercek olduğu için ışığı dağıtır. 2 numaralı mercek ince kenarlı (yakınsak) mercek olduğu için ışığı toplar. Bu yorum yapılabilir.
- I. 2 numaralı merceğin odak uzaklığı ile 1 numaralı merceğin odak uzaklığı eşittir.
Yapılan değerlendirmelere göre, sadece II numaralı yorum yapılamaz.
Cevap B seçeneğidir.