Sorunun Çözümü
Verilen soruda, optik aletler olan kapı dürbünü, teleskop ve mikroskop ile ilgili ifadelerin hangisinin yanlış olduğu sorulmaktadır. Her bir seçeneği inceleyelim:
- A) Serap'ın kartının arka tarafında, "Yapısında çukur ayna vardır. Çukur aynaya gelen ışınlar toplanarak cismin üzerine düşer ve cisim daha iyi incelenir." yazmalıdır.
Serap'ın kartında mikroskop bulunmaktadır. Mikroskoplar, incelenecek numuneyi aydınlatmak için genellikle bir ışık kaynağı ve bu ışığı numuneye yönlendiren bir ayna (çoğunlukla çukur ayna) kullanır. Bu ifade mikroskobun çalışma prensibiyle uyumludur. - B) Serra'nın kartının arka tarafında, "Yapısında sadece kalın kenarlı mercek bulunur ve bu sayede çok uzaktaki cisimleri yakınlaştırarak büyütür." yazmalıdır.
Serra'nın kartında teleskop bulunmaktadır. Teleskoplar, uzaktaki cisimleri büyütmek için kullanılır. Ancak, teleskoplar genellikle ince kenarlı (yakınsak) mercekler (mercekli teleskoplarda) veya çukur aynalar (aynalı teleskoplarda) kullanır. Kalın kenarlı (ıraksak) mercekler ışığı dağıtarak görüntüyü küçültür, büyütmez. Bu nedenle, bu ifade yanlıştır. - C) Doruk'un kartının arka tarafında "Daha geniş bir alanın görünmesini sağlamak amacıyla, kalın kenarlı mercek bulunur." yazmalıdır.
Doruk'un kartında kapı dürbünü bulunmaktadır. Kapı dürbünleri, kapının diğer tarafındaki geniş bir alanı küçük bir açıklıktan görmemizi sağlar. Bunu sağlamak için genellikle geniş açılı bir görüş alanı sunan ve görüntüyü küçülten kalın kenarlı (ıraksak) mercekler kullanılır. Bu ifade doğrudur. - D) Serra ve Serap'ın kartlarındaki alet ve cihazlarda, ışığı yansıtan optik araçlardan yararlanılmış olabilir.
Serra'nın kartındaki teleskop (aynalı teleskoplar) ışığı yansıtan çukur aynalar kullanır. Serap'ın kartındaki mikroskop da numuneyi aydınlatmak için ışığı yansıtan aynalar kullanabilir. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, teleskopların çalışma prensibiyle çelişen B seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.