Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- Görsel Analizi:
- Sol taraftaki görselde K ışını, X ortamından Y ortamına dik (normal doğrultuda) olarak geçmektedir. Işık bir yüzeye dik geldiğinde kırılmaya uğramaz, doğrultusunu değiştirmeden yoluna devam eder. Bu durum, ortamların kırılma indisleri hakkında doğrudan bir bilgi vermez.
- Sağ taraftaki çubuk grafiği, ışığın X ve Y ortamlarındaki hızlarını göstermektedir. Grafiğe göre, Y ortamındaki ışık hızı (HızY) X ortamındaki ışık hızından (HızX) daha büyüktür. Yani, \(Hız_Y > Hız_X\).
- Fiziksel İlişkiler:
- Işığın bir ortamdaki hızı, o ortamın kırılma indisi ile ters orantılıdır. Matematiksel olarak \(v = c/n\) şeklinde ifade edilir, burada \(v\) ışık hızı, \(c\) boşluktaki ışık hızı ve \(n\) ortamın kırılma indisidir.
- Bu durumda, \(Hız_Y > Hız_X\) ise, Y ortamının kırılma indisi X ortamının kırılma indisinden daha küçük olmalıdır. Yani, \(n_Y < n_X\).
- Optik yoğunluk, kırılma indisi ile doğru orantılıdır. Kırılma indisi büyük olan ortam daha yoğun, küçük olan ortam daha az yoğundur. Dolayısıyla, \(n_Y < n_X\) demek, Y ortamının X ortamına göre optik olarak daha az yoğun olduğu anlamına gelir.
- İfadelerin Değerlendirilmesi:
- I. X ortamı hava, Y ortamı su olabilir.
- Havanın kırılma indisi (\(n_{hava} \approx 1\)) suyun kırılma indisinden (\(n_{su} \approx 1.33\)) küçüktür. Yani \(n_{hava} < n_{su}\).
- Bu durumda \(n_X < n_Y\) olurdu. Ancak biz \(n_Y < n_X\) olduğunu bulduk. Bu ifade yanlıştır.
- II. Y ortamı cam, X ortamı su olabilir.
- Suyun kırılma indisi (\(n_{su} \approx 1.33\)) camın kırılma indisinden (\(n_{cam} \approx 1.5 - 1.9\)) küçüktür. Yani \(n_{su} < n_{cam}\).
- Bu durumda \(n_X < n_Y\) olurdu. Ancak biz \(n_Y < n_X\) olduğunu bulduk. Bu ifade yanlıştır.
- III. Y ortamı cam, X ortamı hava olabilir.
- Havanın kırılma indisi (\(n_{hava} \approx 1\)) camın kırılma indisinden (\(n_{cam} \approx 1.5 - 1.9\)) küçüktür. Yani \(n_{hava} < n_{cam}\).
- Bu durumda \(n_X < n_Y\) olurdu. Ancak biz \(n_Y < n_X\) olduğunu bulduk. Bu ifade yanlıştır.
- IV. Y ortamı X'e göre daha az yoğundur.
- Yukarıda belirttiğimiz gibi, \(Hız_Y > Hız_X\) olduğundan \(n_Y < n_X\) olmalıdır. Kırılma indisi küçük olan ortam optik olarak daha az yoğundur.
- Bu nedenle, Y ortamı X'e göre daha az yoğundur ifadesi doğrudur.
- I. X ortamı hava, Y ortamı su olabilir.
Sonuç olarak, verilen ifadelerden sadece IV. ifade doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.