Verilen soruda, P ve R dürbünlerinin iç yapısı ve bu dürbünlerle ilgili üç çıkarım değerlendirilmektedir. Dürbünlerin çalışma prensibi ve merceklerin özellikleri üzerinden çıkarımları inceleyelim:

• I. Dürbünün göz merceğinin odak uzaklığı kısaldıkça görüntü büyüklüğü artar.

  Bir teleskobun (dürbünün) açısal büyütmesi (M), objektif merceğin odak uzaklığının ($f_{obj}$) göz merceğinin odak uzaklığına ($f_{eye}$) oranı ile verilir: \(M = \frac{f_{obj}}{f_{eye}}\). Bu formüle göre, objektif merceğin odak uzaklığı sabit tutulduğunda, göz merceğinin odak uzaklığı ($f_{eye}$) azaldıkça (kısaldıkça) teleskobun büyütmesi (görüntü büyüklüğü) artar. Bu ifade doğrudur.

• II. Dürbünün objektif bölümündeki merceğin odak uzaklığının görüntü büyüklüğüne etkisi gözlemlenebilir.

  Soruda "özdeş merceklerin kullanıldığı P ve R dürbünleri" ifadesi yer almaktadır. Bu, P ve R dürbünlerindeki objektif merceklerin aynı olduğu, dolayısıyla odak uzaklıklarının da aynı olduğu anlamına gelir. Objektif merceğin odak uzaklığı değiştirilmediği için, bu diyagramlardan objektif merceğin odak uzaklığının görüntü büyüklüğüne etkisini doğrudan gözlemleyemeyiz. Bu ifade yanlıştır.

• III. Dürbünlerde, ince kenarlı merceğin ışığı toplayarak kırma özelliğinden yararlanılmıştır.

  Hem objektif mercek hem de göz merceği olarak kullanılan mercekler, diyagramlarda ince kenarlı (yakınsak) mercekler olarak gösterilmiştir. İnce kenarlı mercekler, üzerlerine düşen paralel ışık ışınlarını bir noktada toplayarak (kırarak) görüntü oluşturma özelliğine sahiptir. Dürbünlerin çalışma prensibi de bu merceklerin ışığı kırma ve toplama özelliklerine dayanır. Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki analizlere göre, I ve III numaralı çıkarımlar doğrudur.

Cevap C seçeneğidir.