Sorunun Çözümü
Verilen grafikler ve ayna özellikleri incelenerek her bir ifadeyi değerlendirelim:
- 1. Grafikten Cisim Boyları:
- E cismi: 60 cm
- M cismi: 40 cm
- R cismi: 80 cm
- 2. Grafikten Görüntü Boyları:
- E cismi: 60 cm
- M cismi: 80 cm
- R cismi: 60 cm
Şimdi ifadeleri tek tek inceleyelim:
- I. R cisminin aynada oluşan görüntüsü düzdür.
- R cisminin gerçek boyu 80 cm, görüntü boyu 60 cm'dir. Yani görüntü cisimden küçüktür.
- Görüntünün cisimden küçük olduğu aynalar tümsek aynalar ve çukur aynalardır (cisim odak dışında olduğunda).
- Tümsek aynada oluşan görüntü her zaman düz ve küçüktür.
- Çukur aynada ise cisim odak dışında olduğunda görüntü ters ve küçülmüş olabilir.
- Dolayısıyla, R cisminin görüntüsü tümsek aynada oluşmuşsa düzdür, ancak çukur aynada oluşmuşsa ters olabilir. Bu nedenle "kesinlikle doğrudur" diyemeyiz.
- II. M cisminin görüntüsü çukur aynada elde edilmiştir.
- M cisminin gerçek boyu 40 cm, görüntü boyu 80 cm'dir. Yani görüntü cisimden büyüktür.
- Cisimden büyük görüntü oluşturabilen tek ayna türü çukur aynadır.
- Düz aynalar cisimle aynı boyda, tümsek aynalar ise cisimden küçük görüntü oluşturur.
- Çukur aynada cisim odak ile ayna arasına yerleştirildiğinde düz ve büyük, merkez ile odak arasına yerleştirildiğinde ise ters ve büyük görüntü oluşur. Her iki durumda da görüntü cisimden büyüktür.
- Bu nedenle, M cisminin görüntüsü kesinlikle çukur aynada elde edilmiştir.
- III. E cisminin görüntüsü düz aynada oluşturulmuştur.
- E cisminin gerçek boyu 60 cm, görüntü boyu 60 cm'dir. Yani görüntü cisimle aynı boydadır.
- Cisimle aynı boyda görüntü oluşturabilen aynalar düz aynalar ve çukur aynalardır (cisim merkezde olduğunda).
- Düz aynada görüntü her zaman düz ve cisimle aynı boydadır.
- Çukur aynada ise cisim merkezde olduğunda görüntü ters ve cisimle aynı boyda oluşur.
- Dolayısıyla, E cisminin görüntüsü düz aynada oluşmuş olabilir, ancak çukur aynada da oluşmuş olabilir. Bu nedenle "kesinlikle doğrudur" diyemeyiz.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece II. ifade kesinlikle doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.