Derya Öğretmen, Zehra'dan çözünme hızına etki eden değişkenlerle ilgili bir deney tasarlamasını istemiştir. Zehra'nın hazırladığı çözeltiler ve ilgili yorumlar aşağıda incelenmiştir:

• Deney Tasarımı İçin Temel Kural: Bir değişkenin etkisini test etmek için, o değişken dışındaki tüm diğer değişkenler sabit tutulmalıdır.

Hazırlanan Çözeltiler:

• Kap I: 25°C, 100 mL su, 5 gr küp şeker
• Kap II: 25°C, 50 mL su, 5 gr toz şeker
• Kap III: 50°C, 100 mL su, 5 gr küp şeker
• Kap IV: 25°C, 100 mL su, 5 gr küp şeker (karıştırıcı ile)

Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

• A) I. ve II. kaplardaki çözeltileri kullanılarak temas yüzeyinin çözünme hızına etkisini test edebilirim.
  • Karşılaştırılanlar: Kap I (küp şeker) ve Kap II (toz şeker). Temas yüzeyi farklıdır.
  • Sabit Tutulanlar: Sıcaklık (25°C), çözünen miktarı (5 gr şeker).
  • Değişenler: Temas yüzeyi (küp/toz) VE çözücü miktarı (100 mL su / 50 mL su).
  • İki değişken (temas yüzeyi ve çözücü miktarı) aynı anda değiştiği için, sadece temas yüzeyinin etkisini gözlemlemek mümkün değildir. Bu nedenle Zehra bu deneyi bu şekilde yapamaz.
• B) Sıcaklığın çözünme hızına etkisini gözlemleyebilmek için, I. ve III. kaplardaki çözeltileri kullanabilirim.
  • Karşılaştırılanlar: Kap I (25°C) ve Kap III (50°C). Sıcaklık farklıdır.
  • Sabit Tutulanlar: Çözücü miktarı (100 mL su), çözünen miktarı (5 gr küp şeker), temas yüzeyi (küp şeker).
  • Sadece sıcaklık değişken olduğu için, sıcaklığın çözünme hızına etkisini gözlemleyebilir. Bu ifade doğrudur.
• C) I. ve IV. kaplardaki çözeltilerle karıştırmanın çözünme hızına etkisini gözlemleyebilirim.
  • Karşılaştırılanlar: Kap I (karıştırma yok) ve Kap IV (karıştırma var). Karıştırma durumu farklıdır.
  • Sabit Tutulanlar: Sıcaklık (25°C), çözücü miktarı (100 mL su), çözünen miktarı (5 gr küp şeker), temas yüzeyi (küp şeker).
  • Sadece karıştırma değişken olduğu için, karıştırmanın çözünme hızına etkisini gözlemleyebilir. Bu ifade doğrudur.
• D) Çözücü miktarının çözünme hızına etkisini gözlemleyebilmek için, II. kapta toz şeker yerine küp şeker kullanmam gerekir.
  • Eğer Kap II'de toz şeker yerine küp şeker kullanılırsa:
    • Kap I: 25°C, 100 mL su, 5 gr küp şeker
    • Değiştirilmiş Kap II: 25°C, 50 mL su, 5 gr küp şeker
  • Bu durumda: Sıcaklık (25°C), çözünen miktarı (5 gr küp şeker), temas yüzeyi (küp şeker) sabit kalırken, sadece çözücü miktarı (100 mL / 50 mL) değişmiş olur.
  • Böylece çözücü miktarının çözünme hızına etkisi gözlemlenebilir. Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki analizlere göre, Zehra'nın verilen çözeltilerle yapamayacağı yorum A seçeneğidir, çünkü bu deneyde birden fazla değişken aynı anda değişmektedir.

Cevap A seçeneğidir.