Sorunun Çözümü
Bir deneyde bir değişkenin etkisini gözlemlemek için, incelenen değişken (bağımsız değişken) dışındaki tüm diğer değişkenlerin (kontrollü değişkenler) sabit tutulması gerekir. Bu deneyde amaç, sıcaklığın çözünme hızına etkisini gözlemlemektir.
- Bağımsız Değişken: Sıcaklık (Kap 1: 20°C, Kap 2: 30°C - zaten farklı).
- Bağımlı Değişken: Çözünme hızı (kronometre ile ölçülecek süre).
- Kontrollü Değişkenler: Çözücü miktarı, çözünen madde miktarı, çözünen maddenin temas yüzeyi (toz/küp şeker).
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Çözünen madde miktarı (10g vs 5g) ve temas yüzeyi (toz şeker vs küp şeker) farklı. Bu, sıcaklığın etkisini net olarak görmemizi engeller.
- B) Çözünen madde miktarı (10g vs 5g) farklı. Bu da sıcaklığın etkisini net olarak görmemizi engeller.
- C) Her iki kaba da aynı miktarda (10 g) ve aynı tipte (toz şeker) çözünen madde ekleniyor. Çözücü miktarları (100 mL) zaten aynı. Bu durumda sadece sıcaklık farklı olduğu için, çözünme sürelerindeki fark doğrudan sıcaklığın etkisine bağlanabilir. Bu, bilimsel deney prensiplerine uygundur.
- D) Çözünen maddenin temas yüzeyi (küp şeker vs toz şeker) farklı. Bu da sıcaklığın etkisini net olarak görmemizi engeller.
Bu nedenle, öğrencinin amacına ulaşabilmesi için sadece sıcaklık değişkenini farklı tutarak diğer tüm faktörleri sabit tutması gerekmektedir.
Cevap C seçeneğidir.