Bir deneyde bir faktörün (bağımsız değişken) etkisini araştırmak için, o faktör dışındaki tüm diğer koşulların (kontrollü değişkenler) sabit tutulması gerekir. Bu sayede gözlemlenen herhangi bir değişikliğin sadece bağımsız değişkenden kaynaklandığı anlaşılır.

• Soru: Sıcaklığın çözünme hızına etkisini araştırmak.
• Bağımsız Değişken: Sıcaklık.
• Kontrollü Değişkenler: Çözünen maddenin cinsi, miktarı, fiziksel hali (yüzey alanı), çözücünün cinsi ve miktarı.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) Çözücü miktarı (100 ml ve 50 ml) ve sıcaklık (20 °C ve 30 °C) değiştiği için uygun değildir.
• B) Çözünen madde cinsi (şeker ve tuz) değiştiği için uygun değildir. Bu seçenek çözünen maddenin cinsinin etkisini araştırır.
• C) Çözücü cinsi (su ve etil alkol) değiştiği için uygun değildir. Bu seçenek çözücünün cinsinin etkisini araştırır.
• D) Her iki düzenekte de 5 g küp şeker, 100 ml su kullanılmıştır. Yani çözünen maddenin cinsi, miktarı, fiziksel hali ve çözücünün cinsi ile miktarı sabittir. Değişen tek faktör sıcaklıktır (15 °C ve 35 °C). Bu durum, sıcaklığın çözünme hızına etkisini araştırmak için ideal bir deney düzeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.