🎓 3. sınıf Noktalama İşaretleri Test 2 - Ders Notu ve İpuçları

Merhaba minik öğrenciler! 👋 Bu ders notu, noktalama işaretlerini daha iyi anlamanız ve sınavlarda başarılı olmanız için hazırlandı. Nokta, virgül, soru işareti, ünlem işareti, kısa çizgi, uzun çizgi, tırnak işareti, iki nokta ve kesme işareti gibi önemli konuları birlikte inceleyeceğiz. Haydi başlayalım! 🚀

📌 1. Nokta (.)

• Cümlelerin sonuna konur. Anlamı tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta koyarız.
• Örnek: Bugün hava çok güzeldi. ☀️
• Sıra bildiren sayılardan sonra kullanılır.
• Örnek: Yarışmada 1. oldu. 🏆, 3. kattaki evimiz.
• Saat ve dakika arasına konur.
• Örnek: Dersimiz 09.40'ta başlıyor. ⏰
• Tarih yazarken gün, ay ve yıl arasına konur.
• Örnek: 23.04.1920 tarihinde Meclis açıldı.

⚠️ Dikkat: Kısaltmalardan sonra da bazen nokta kullanılır (örneğin "Dr." - Doktor). Ama her kısaltmada kullanılmaz. Bu konuyu ilerleyen sınıflarda daha detaylı öğreneceksiniz.

📝 2. Virgül (,)

• Birbiri ardınca sıralanan, eş görevli kelimelerin veya kelime gruplarının arasına konur.
• Örnek: Pazardan elma, armut, çilek aldık. 🍎🍐🍓
• Örnek: Manavdan karpuz, biber ve domates aldık.
• Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.
• Örnek: Kitabını açtı, okumaya başladı. 📖
• Hitap sözlerinden sonra konur.
• Örnek: Sevgili Annem, ❤️
• Örnek: Değerli Misafirler,
• Anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.
• Örnek: Genç, doktora yaklaştı. (Eğer virgül olmazsa "genç doktor" gibi anlaşılabilir.)

⚠️ Dikkat: "ve", "ile", "veya", "ya da" gibi bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaz. Çünkü bağlaçlar zaten kelimeleri veya cümleleri birbirine bağlama görevi yapar.

• Yanlış: Ali, ve Ayşe parka gitti. ❌
• Doğru: Ali ve Ayşe parka gitti. ✅

❓ 3. Soru İşareti (?)

• Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur.
• Örnek: Adın ne? 🤔
• Örnek: Sinema saat kaçta başlıyor?
• Örnek: Bu akşam tiyatro oyununa siz de geliyor musunuz?

❗ 4. Ünlem İşareti (!)

• Sevinç, korku, şaşkınlık, acı, heyecan, öfke gibi güçlü duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.
• Örnek: Yaşasın! Yarın tatil! 🎉
• Örnek: Eyvah! Geç kalmak üzereyiz! 😱
• Örnek: İmdat! Kurt geliyor! 🐺
• Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra kullanılır.
• Örnek: Hey! Buraya bak! 👋
• Örnek: Dur! ⛔

➖ 5. Kısa Çizgi (-)

• Satır sonuna sığmayan kelimeleri ayırmak için kullanılır. Kelimeyi hecelerine ayırarak bir alt satıra geçeriz.
• Örnek: Öğret-men, kitap-lık 📚
• Kelimeleri hecelerine ayırırken kullanılır.
• Örnek: de-re, ka-lem, bi-sik-let 🚲
• Sayılar arasında "ile, ve, ila, ...-den ...-e" anlamlarını vermek için kullanılır.
• Örnek: 1990-2000 yılları arasında.

⚠️ Dikkat: Sayılara getirilen ekler kısa çizgi ile değil, kesme işareti ile ayrılır. (Örnek: 1923'te, 3.'üncü)

— 6. Uzun Çizgi (Konuşma Çizgisi)

• Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır.
• Örnek:
• — Ne yapıyorsun?
• — Ders çalışıyorum. 📚

💡 İpucu: Uzun çizgi, genellikle bir diyalogda, yani iki veya daha fazla kişinin konuştuğu metinlerde kullanılır.

💬 7. Tırnak İşareti (" ")

• Başka birinden aktarılan sözleri (doğrudan alıntıları) belirtmek için kullanılır.
• Örnek: Öğretmen "Günaydın!" dedi. ☀️
• Örnek: Şakacı bir çoban "İmdat! Kurt geliyor!" diye bağırıyordu.
• Kitap, dergi, şiir, eser adlarını belirtmek için kullanılır.
• Örnek: "Kiralık Konak" kitabını çok beğendim.

: 8. İki Nokta (:)

• Bir açıklama yapılacağı zaman veya örnekler verileceği zaman kullanılır.
• Örnek: Alışveriş listem: süt, ekmek, peynir. 🍞🧀
• Konuşma çizgisinden önce, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra da kullanılabilir.
• Örnek: Annem sordu: — Ne zaman geleceksin?

' 9. Kesme İşareti (')

• Özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanılır.
• Örnek: Ankara'ya, Ayşe'nin, Türkiye'miz 🇹🇷
• Sayıya gelen ekleri ayırmak için kullanılır.
• Örnek: 1923'te, 3.'üncü 🥉

💡 Genel İpuçları ve Tekrar Edilmesi Gerekenler:

• Cümle sonunda kullanılan noktalama işaretleri genellikle nokta (.), soru işareti (?) ve ünlem işaretidir (!).
• Virgülden sonra gelen kelime genellikle küçük harfle başlar (özel isimler hariç). Ancak noktadan sonra gelen kelime her zaman büyük harfle başlar.
• Noktalama işaretleri, yazdıklarımızı daha anlaşılır hale getirir ve okurken nerede durmamız, nerede vurgu yapmamız gerektiğini gösterir.

Bu ders notunu dikkatlice okuyup örnekleri inceleyerek noktalama işaretlerini çok daha iyi anlayabilirsin. Başarılar dilerim! ✨