Sorunun Çözümü
Verilen soru, 2n=4 kromozomlu bir üreme ana hücresinin mayoz bölünmesi sırasında hangi evrenin gözlenmeyeceğini sormaktadır. Mayoz bölünmenin evrelerini ve kromozom sayısını dikkate alarak seçenekleri inceleyelim:
- Hücrenin kromozom sayısı: 2n = 4. Bu, hücrede 2 çift homolog kromozom olduğu anlamına gelir.
Şimdi seçenekleri analiz edelim:
- A) Anafaz II: Bu evrede kardeş kromatitler ayrılır. Mayoz I sonunda oluşan hücreler n=2 kromozomludur (her kromozom iki kromatidli). Anafaz II'de bu iki kromozomun kardeş kromatitleri ayrılır ve her kutba 2 kromatit (artık bağımsız kromozom sayılır) gider. Şekilde 4 adet tek kromatidli yapının (2'si bir kutba, 2'si diğer kutba) ayrıldığı görülmektedir. Bu, 2n=4 bir hücrenin mayoz II anafazına uygundur.
- B) Metafaz: Bu şekilde 4 adet kromozomun (her biri iki kromatidli) ekvatoral düzlemde tek sıra halinde dizildiği görülmektedir. Bu dizilim, 2n=4 kromozomlu bir hücrenin mitoz bölünmesinin metafaz evresine aittir. Mayoz bölünmede ise:
- Mayoz I Metafaz: Homolog kromozom çiftleri (bivalenler) ekvatoral düzlemde karşılıklı dizilir. Yani 2 çift kromozom dizilirdi.
- Mayoz II Metafaz: Mayoz I sonunda oluşan n=2 kromozomlu hücrelerde, her biri iki kromatidli olan 2 kromozom ekvatoral düzlemde tek sıra halinde dizilir (D seçeneğindeki gibi).
- C) Anafaz I: Bu evrede homolog kromozomlar ayrılır. 2n=4 bir hücrede, bir kutba 2 homolog kromozom (her biri iki kromatidli), diğer kutba da diğer 2 homolog kromozom gider. Şekilde 2 kromozomun bir kutba, 2 kromozomun diğer kutba gittiği görülmektedir. Bu, Anafaz I evresine uygundur.
- D) Metafaz II: Mayoz I sonunda oluşan hücreler n=2 kromozomludur (her kromozom iki kromatidli). Metafaz II'de bu 2 kromozom ekvatoral düzlemde tek sıra halinde dizilir. Şekilde 2 kromozomun ekvatoral düzlemde dizildiği görülmektedir. Bu, Metafaz II evresine uygundur.
Sonuç olarak, B seçeneğinde gösterilen evre (4 kromozomun tek tek ekvatoral düzlemde dizilmesi), 2n=4 kromozomlu bir hücrenin mayoz bölünmesi sırasında değil, mitoz bölünmesi sırasında gözlenir.
Cevap B seçeneğidir.