İki çokluğun (x ve y) orantılı olması için, bu çoklukların oranının (genellikle \( \frac{y}{x} \) veya \( \frac{x}{y} \)) sabit olması gerekir. Yani, \( y = kx \) şeklinde bir ilişki bulunmalıdır. Her bir seçeneği bu kurala göre inceleyelim:
- A) Seçeneği:
- x=2, y=8 için: \( \frac{y}{x} = \frac{8}{2} = 4 \)
- x=4, y=16 için: \( \frac{y}{x} = \frac{16}{4} = 4 \)
Oran sabittir (4). Bu bir orantılı ilişkidir.
- B) Seçeneği:
- x=3, y=10 için: \( \frac{y}{x} = \frac{10}{3} \)
- x=9, y=30 için: \( \frac{y}{x} = \frac{30}{9} = \frac{10}{3} \)
Oran sabittir (\( \frac{10}{3} \)). Bu bir orantılı ilişkidir.
- C) Seçeneği:
- x=1, y=2 için: \( \frac{y}{x} = \frac{2}{1} = 2 \)
- x=7, y=14 için: \( \frac{y}{x} = \frac{14}{7} = 2 \)
Oran sabittir (2). Bu bir orantılı ilişkidir.
- D) Seçeneği:
- x=4, y=9 için: \( \frac{y}{x} = \frac{9}{4} \)
- x=12, y=18 için: \( \frac{y}{x} = \frac{18}{12} = \frac{3}{2} \)
Burada \( \frac{9}{4} \neq \frac{3}{2} \) olduğu için oran sabit değildir (\( 2.25 \neq 1.5 \)). Bu nedenle, x ile y orantılı çokluklar değildir.
Soru, x ile y'nin orantılı çokluklar olmadığı tabloyu sormaktadır. Yaptığımız incelemeler sonucunda D seçeneğindeki tabloda x ile y arasında orantılı bir ilişki bulunmamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.