🎓 3. Sınıf Matematik Ünite Değerlendirme Testi 1 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 3. sınıf matematik ünite değerlendirme testinde karşılaşabileceğin temel konuları özetler. Doğal sayılarla toplama ve çıkarma işlemleri, sayıları en yakın onluğa ve yüzlüğe yuvarlama, bu işlemlerle ilgili tahminler ve çeşitli grafik türlerini (şekil, nokta, sıklık, çetele) okuma, yorumlama ve oluşturma becerileri bu notun ana başlıklarını oluşturur. Ayrıca, birden fazla işlem gerektiren problem çözme adımları da detaylıca açıklanmıştır. Bu notlar, sınav öncesi son tekrarın için harika bir rehber olacak! 🚀

🔢 Doğal Sayılarla Toplama ve Çıkarma İşlemleri

• Toplama İşlemi: İki veya daha fazla sayıyı bir araya getirerek toplamını bulma işlemidir.
• Üç basamaklı sayılarla toplama yaparken, basamakları (birler, onlar, yüzler) alt alta doğru yazmak çok önemlidir.
• Önce birler basamağı, sonra onlar basamağı, en son da yüzler basamağı toplanır.
• Elde varsa (bir basamaktaki toplam 9'dan büyükse), bir sonraki basamağa eklemeyi unutma. Örneğin, birler basamağını topladığında 12 bulursan, 2'yi yazıp 1'i onlar basamağına "elde" olarak eklersin.
• Verilmeyen Toplananı Bulma: Toplama işleminde verilmeyen bir sayıyı bulmak için, toplamdan verilen toplananı çıkarırız.
  💡 İpucu: Örneğin, bir sepetteki elmaların bir kısmı kırmızı, bir kısmı yeşil. Toplam elma sayısını ve kırmızı elmaları biliyorsan, yeşil elmaları bulmak için çıkarma yaparsın.
• Verilmeyen Rakamları Bulma: İşlem adım adım yapılır. Birler basamağından başla ve hangi rakamın eksik olduğunu düşünerek ilerle. Elde varsa bunu da hesaba katmayı unutma!
• Çıkarma İşlemi: Bir sayıdan başka bir sayıyı eksiltme işlemidir.
• Üç basamaklı sayılarla çıkarma yaparken de basamakları doğru hizalamak çok önemlidir.
• Önce birler basamağından başlanır. Üstteki sayı alttaki sayıdan küçükse, komşu basamaktan (onluk veya yüzlük) "onluk bozma" işlemi yapılır. Örneğin, 5'ten 7 çıkmazsa, onlar basamağından 1 onluk alıp 15'ten 7 çıkarırsın.
• Verilmeyen Eksilen, Çıkan veya Farkı Bulma:
• Eksilen = Çıkan + Fark
• Çıkan = Eksilen - Fark
• Fark = Eksilen - Çıkan
• 💡 İpucu: Örneğin, $308 - \text{Çıkan} = 109$ ise, $\text{Çıkan}$ sayısını bulmak için $308 - 109$ işlemini yapmalısın.
• Verilmeyen Rakamları Bulma: Toplama işlemindeki gibi basamak basamak düşünerek ilerle. Onluk bozma durumlarını göz önünde bulundur.

📏 Sayıları En Yakın Onluğa ve Yüzlüğe Yuvarlama

• En Yakın Onluğa Yuvarlama: Bir sayıyı en yakın onluğa yuvarlarken birler basamağına bakarız.
• Birler basamağı 0, 1, 2, 3 veya 4 ise, sayı kendi onluğunda kalır (birler basamağı 0 olur).
  Örnek: 132 $\rightarrow$ 130 (2, 5'ten küçük olduğu için 130'da kalır.)
• Birler basamağı 5, 6, 7, 8 veya 9 ise, sayı bir sonraki onluğa yuvarlanır (birler basamağı 0 olur).
  Örnek: 135 $\rightarrow$ 140 (5 olduğu için bir sonraki onluğa, yani 140'a yuvarlanır.)
• En Yakın Yüzlüğe Yuvarlama: Bir sayıyı en yakın yüzlüğe yuvarlarken onlar basamağına bakarız.
• Onlar basamağı 0, 1, 2, 3 veya 4 ise, sayı kendi yüzlüğünde kalır (onlar ve birler basamağı 0 olur).
  Örnek: 349 $\rightarrow$ 300 (4, 5'ten küçük olduğu için 300'de kalır.)
• Onlar basamağı 5, 6, 7, 8 veya 9 ise, sayı bir sonraki yüzlüğe yuvarlanır (onlar ve birler basamağı 0 olur).
  Örnek: 850 $\rightarrow$ 900 (5 olduğu için bir sonraki yüzlüğe, yani 900'e yuvarlanır.)
• ⚠️ Dikkat: Yuvarlama yaparken hangi basamağa yuvarlandığına (onluk mu, yüzlük mü) çok dikkat et! Soruyu iyi oku.

🤔 Toplama ve Çıkarma İşlemlerinde Tahmin

• İşlem yapmadan önce sayıları en yakın onluğa veya yüzlüğe yuvarlayarak sonuca yakın bir değer bulma işlemidir. Bu, gerçek sonuçtan biraz farklı olabilir ama yaklaşık bir fikir verir.
• Örnek: Bir markette 728 TL'lik alışveriş yaptın ve 354 TL'sini ödedin. Ne kadar borcun kaldığını tahmin etmek için:
• 728'i en yakın onluğa yuvarla: 730
• 354'ü en yakın onluğa yuvarla: 350
• Tahmini sonuç: $730 - 350 = 380$ TL borcun kalmış olabilir.
• 💡 İpucu: Tahmin, günlük hayatta alışveriş yaparken, bütçe planlarken veya hızlıca bir hesaplama gerektiğinde çok işine yarar! 💰

📊 Veri Toplama ve Değerlendirme (Grafikler ve Tablolar)

• Sıklık Tablosu: Verilerin sayısal olarak listelendiği tablodur. Hangi veriden kaç tane olduğunu açıkça gösterir.
• Örnek: Bir bahçedeki meyve ağaçlarının sayıları gibi. Kiraz: 18, Erik: 16, Şeftali: 35.
• Tablodaki tüm sayıları toplayarak toplam veri sayısını kolayca bulabiliriz.
• Çetele Tablosu: Verilerin çizgilerle (tally marks) gösterildiği tablodur. Her 5 veri için bir demet (dört dikey çizgi ve bir çapraz çizgi) kullanılır.
• Örnek: Satılan arabaların renkleri. Beyaz arabalar için $\text{||||}$ $\text{||||}$ $\text{||||}$ $\text{||||}$ (Bu, 20 araba demektir).
• Her demet 5'i temsil ettiği için sayarken kolaylık sağlar ve karışıklığı önler.
• Şekil Grafiği (Piktogram): Verilerin resimler veya sembollerle gösterildiği grafiktir. En önemli özelliği, her sembolün kaç veriyi temsil ettiğini gösteren bir "anahtar" (not) bulunmasıdır.
• Örnek: Bir mağazada satılan ayakkabı sayıları grafiği. Her 👟 sembolü 8 ayakkabıyı gösterebilir.
• ⚠️ Dikkat: Anahtarı dikkatlice oku! Bir sembolün değerini yanlış anlarsan tüm hesaplamaların yanlış olur. Yarım semboller de olabilir ve bu durumda anahtarın yarısı kadar değeri temsil eder.
• Grafikteki sembolleri say, sonra anahtardaki değerle çarp.
• 💡 İpucu: Şekil grafikleri, verileri görselleştirmek ve farklı kategorileri karşılaştırmak için harikadır. En çok veya en az olanı hemen görebilirsin.
• Nokta Grafiği: Verilerin sayı doğrusu üzerinde noktalarla gösterildiği grafiktir. Genellikle her nokta bir veriyi temsil eder.
• Örnek: Bir çiçekçideki çiçek sayılarında her nokta bir çiçeği temsil edebilir.
• Noktaları sayarak her kategoriye ait toplamı bulabilirsin.
• Grafikleri Yorumlama ve Oluşturma:
• Grafik başlığını ve eksen isimlerini (türler, sayılar vb.) incele. Bu sana grafiğin ne hakkında olduğunu söyler.
• Verileri doğru okuyarak soruları yanıtla (toplam kaç tane, hangisi daha fazla/az, aradaki fark kaç gibi).
• Verilen bilgilere göre uygun sembolleri ve anahtarı kullanarak grafik oluşturabilirsin. Anahtarı doğru belirlemek ve sembolleri düzenli yerleştirmek çok önemli!

🧩 Problem Çözme Adımları

• Matematik problemlerini çözerken genellikle şu adımları izlemek sana çok yardımcı olacaktır:
• 1. Anla: Problemi dikkatlice oku. Problemde ne isteniyor? Hangi bilgiler verilmiş? Önemli sayıların ve kelimelerin altını çizerek veya not alarak önemli yerleri belirle.
• 2. Planla: Problemi çözmek için hangi işlemleri yapmalısın? (Toplama mı, çıkarma mı, yoksa ikisi birden mi?) Hangi sırayla yapmalısın? Bir plan yap!
• 3. Çöz: Planladığın işlemleri dikkatlice yap. Sayıları doğru yerleştirdiğinden ve eldeleri/bozmaları doğru yaptığından emin ol.
• 4. Kontrol Et: Bulduğun sonuç mantıklı mı? Problemin cevabı mı? İşlemlerini tekrar kontrol et ve gerekirse baştan yap.
• Günlük Hayat Örnekleri:
• Bir çiftlikteki koyun, tavuk ve atların toplam sayısını bulma. 🐔🐑🐴
• Alışverişte bir etek, kazak ve ayakkabının toplam fiyatını hesaplayıp, elindeki paranın yetip yetmediğini anlama. 💸
• Aile üyelerinin yaşlarını toplayarak toplam yaşı bulma veya aralarındaki yaş farklarını hesaplama. 👨‍👩‍👧‍👦
• ⚠️ Dikkat: Problemlerdeki "daha fazla", "daha az", "toplam", "fark" gibi anahtar kelimeler, hangi işlemi yapman gerektiği konusunda sana ipuçları verir. Bu kelimelere dikkat et!