Sorunun Çözümü
Verilen deneyde bir öğrenci önce metal çubuğu, sonra ebonit çubuğu saçına sürtüyor ve nötr elektroskoba yaklaştırıyor. Gözlemler şu şekildedir:
- Metal çubuk yaklaştırıldığında elektroskobun yaprakları çok az açılıyor.
- Ebonit çubuk yaklaştırıldığında elektroskobun yaprakları çok fazla açılıyor.
Şimdi verilen yorumları değerlendirelim:
- Metal çubuk elektriklenmiştir.
- Metal çubuk elektroskoba yaklaştırıldığında yapraklar "çok az" da olsa açılmıştır. Elektroskobun yapraklarının açılması, çubuğun elektrik yüklü olduğunu gösterir. Eğer hiç elektriklenmeseydi, yapraklar açılmazdı. Bu nedenle metal çubuk elektriklenmiştir.
- Bu ifade doğrudur.
- Metallerin elektriklenme özelliği çok azdır.
- Metal çubuk sürtüldüğünde elektroskobun yaprakları "çok az" açılırken, ebonit çubuk sürtüldüğünde "çok fazla" açılmıştır. Metaller iletken oldukları için, sürtünme ile oluşan yükler kolayca hareket edebilir ve genellikle çubuğu tutan el aracılığıyla toprağa akabilir. Bu durum, metallerin sürtünme ile statik yük biriktirme ve tutma yeteneğinin (elektriklenme özelliğinin) yalıtkanlara göre daha düşük olduğunu gösterir.
- Bu ifade doğrudur.
- Plastik türü malzemelerin elektriklenme özelliği metallere göre daha fazladır.
- Ebonit, plastik türü bir yalıtkan malzemedir. Deneyde ebonit çubuk sürtüldüğünde elektroskobun yaprakları "çok fazla" açılmıştır. Bu, ebonit çubuğun metal çubuğa göre çok daha fazla yük biriktirdiğini ve bu yükü tutabildiğini gösterir. Yalıtkanlar, yükleri üzerinde tutma konusunda iletkenlerden daha başarılıdır.
- Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, öğrenci her üç yorumu da yapabilir.
Cevap D seçeneğidir.