Bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Sorunun Temeli: Baca temizliğinde nötr baca tozlarını temizlemek için elektriklenme prensibinin nasıl kullanılabileceği sorulmaktadır. Yani, yüklü bir cismin nötr bir cismi nasıl çekeceği prensibi aranıyor.
- Seçenek A'nın İncelenmesi:
"Baca tozları nötr olduğu için baca temizliğinde nötr fırça kullanılmamalıdır."
Nötr bir fırça, nötr tozları elektrostatik olarak çekmez. Bu nedenle, elektriklenme prensibiyle temizlik yapmak için nötr fırça kullanmak etkili değildir. Ancak bu seçenek, yüklü bir cismin nötr bir cismi çekme prensibini açıklamaz.
- Seçenek B'nin İncelenmesi:
"Baca temizliğinde – yüklü fırça kullanılmalıdır çünkü – ve + yükler birbirine çekim kuvveti uygular."
Evet, zıt yükler birbirini çeker. Ancak baca tozları nötrdür, yani net bir pozitif yüke sahip değildir. Bu açıklama, yüklü bir cismin nötr bir cismi çekme mekanizmasını doğrudan açıklamaz.
- Seçenek C'nin İncelenmesi:
"Baca temizliğinde nötr fırça kullanılmamalıdır çünkü nötr cisimler birbirini çeker."
Nötr cisimlerin birbirini çektiği ifadesi, bu bağlamda geçerli bir elektrostatik prensip değildir. Nötr fırça, nötr tozları elektrostatik olarak çekmez.
- Seçenek D'nin İncelenmesi:
"Baca temizliğinde – yüklü fırça kullanılmalıdır çünkü – yüklü cisimler nötr cisimleri çeker."
Bu ifade, elektrostatik indüksiyon prensibini doğru bir şekilde açıklar. Yüklü bir cisim (örneğin, negatif yüklü bir fırça) nötr bir cisme (baca tozları) yaklaştırıldığında, nötr cisimdeki yükler ayrışır. Negatif yüklü fırçaya yakın olan tarafta pozitif yükler toplanır (indüklenir), uzak tarafta ise negatif yükler toplanır. Zıt yükler arasındaki çekim kuvveti, aynı yükler arasındaki itme kuvvetinden daha güçlü olduğu için (çünkü çekilen yükler yüklü cisme daha yakındır), net bir çekim kuvveti oluşur. Bu sayede, yüklü fırça nötr tozları çekerek temizliği sağlar.
Bu nedenle, nötr baca tozlarını temizlemek için elektriklenme prensibini en doğru açıklayan seçenek D'dir.
Cevap D seçeneğidir.