Sorunun Çözümü
Verilen deneyi adım adım inceleyelim:
- Deney 1: İpek kumaş ile cam çubuk sürtüldüğünde, cam çubuk pozitif (+) yükle yüklenir. Bu, cam çubuğun elektron kaybettiği anlamına gelir. İpek kumaş ise negatif (-) yükle yüklenir.
- Deney 2: Yün kumaş ile ebonit çubuk sürtüldüğünde, ebonit çubuk negatif (-) yükle yüklenir. Bu, ebonit çubuğun elektron kazandığı anlamına gelir. Yün kumaş ise pozitif (+) yükle yüklenir.
Şimdi verilen ifadeleri değerlendirelim:
- I. X Cismi (+) yüklüdür.
- Cam çubuk (+) yüklüdür ve X cismini itmektedir. Aynı yüklü cisimler birbirini iter. Bu durumda X cismi de (+) yüklü olmalıdır.
- Ebonit çubuk (-) yüklüdür ve X cismini çekmektedir. Zıt yüklü cisimler birbirini çeker. Eğer X cismi (+) yüklü ise, (-) yüklü ebonit çubuk onu çekecektir.
- Her iki durum da X cisminin (+) yüklü olduğunu doğrulamaktadır. Bu ifade doğrudur.
- II. 1. deneyde ipek kumaştan cam çubuğa pozitif yük geçişi olmuştur.
- Sürtünme ile elektriklenmede sadece elektronlar (negatif yükler) hareket eder. Pozitif yükler (protonlar) atom çekirdeğinde sabit kalır.
- 1. deneyde cam çubuk pozitif yüklendiğine göre, cam çubuktan ipek kumaşa elektron geçişi olmuştur. İpek kumaştan cam çubuğa pozitif yük geçişi olmaz. Bu ifade yanlıştır.
- III. 2. deneyde yün kumaştan ebonit çubuğa negatif yük geçişi olmuştur.
- 2. deneyde ebonit çubuk negatif yüklendiğine göre, ebonit çubuk elektron kazanmıştır. Yün kumaş pozitif yüklendiğine göre, elektron kaybetmiştir.
- Dolayısıyla, yün kumaştan ebonit çubuğa negatif yük (elektron) geçişi olmuştur. Bu ifade doğrudur.
Sonuç olarak, I ve III numaralı ifadeler doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.