Verilen soruyu adım adım, kısa ve öz bir şekilde çözelim:
Başlangıç Durumu: Cam fanusun içinde aydınlık ortamda bulunan bir bitki vardır. Bitkiler aydınlık ortamda fotosentez yaparak oksijen ($O_2$) üretirler. Dolayısıyla, fanustaki oksijen miktarı artmaktadır.
Hedef: Fanustaki oksijen miktarının değişmemesi isteniyor. Bu, bitkinin ürettiği oksijeni dengeleyecek, yani aynı oranda oksijen tüketecek bir canlıya ihtiyaç duyulduğu anlamına gelir.
Soru: Oksijen miktarının değişmemesi için, fanusa aşağıdaki canlılardan hangisinin koyulması uygun olmaz? Yani, hangi canlı eklendiğinde oksijen miktarı yine değişir (artar veya azalır), denge sağlanamaz?
Seçeneklerin Analizi:
- A) Başka bir bitki: Aydınlık ortamda başka bir bitki de fotosentez yaparak oksijen üretir. Mevcut bitki zaten oksijen ürettiği için, ikinci bir bitkinin eklenmesi toplam oksijen üretimini artıracak ve oksijen miktarının değişmesine (artmasına) neden olacaktır. Bu durum, oksijen miktarının değişmemesi hedefine uygun değildir.
- B) Mantar: Mantarlar heterotrof canlılardır ve solunum yaparlar. Solunum sırasında oksijen tüketirler. Dolayısıyla, mantar eklenmesi bitkinin ürettiği oksijeni dengeleyebilir.
- C) Kelebek: Kelebekler hayvanlardır ve solunum yaparlar. Solunum sırasında oksijen tüketirler. Dolayısıyla, kelebek eklenmesi bitkinin ürettiği oksijeni dengeleyebilir.
- D) Fare: Fareler hayvanlardır ve solunum yaparlar. Solunum sırasında oksijen tüketirler. Dolayısıyla, fare eklenmesi bitkinin ürettiği oksijeni dengeleyebilir.
Sonuç: Mantar, kelebek ve fare oksijen tüketen canlılar olduğu için, doğru miktarda eklendiklerinde bitkinin ürettiği oksijeni dengeleyerek oksijen miktarının değişmemesini sağlayabilirler. Ancak, başka bir bitki eklemek, zaten oksijen üreten bir ortama daha fazla oksijen üreticisi eklemek anlamına gelir ve bu da oksijen miktarının artmasına, yani değişmesine neden olur. Bu nedenle, oksijen miktarının değişmemesi için başka bir bitki eklemek uygun olmaz.
Cevap A seçeneğidir.