Bir araştırmanın amacına ulaşabilmesi için, incelenmek istenen değişken (bağımsız değişken) dışındaki tüm faktörlerin (kontrol değişkenleri) sabit tutulması gerekir. Bu soruda, öğrenci yaprak sayısının fotosentez hızına etkisini gözlemlemek istemektedir. Bu durumda, yaprak sayısı bağımsız değişken olmalı, ışık rengi ve sıcaklık gibi diğer faktörler ise sabit tutulmalıdır.

• Mevcut Durum:
  • K bitkisi: Mor ışık, 25°C, X yaprak (varsayılan)
  • L bitkisi: Yeşil ışık, 0°C, X yaprak (varsayılan)
• Araştırma Amacı: Yaprak sayısının etkisini gözlemlemek.
• Gereklilik: İki deney düzeneği arasında sadece yaprak sayısı farklı olmalı, ışık rengi ve sıcaklık aynı olmalıdır.

Şimdi seçenekleri inceleyelim:

• A) K bitkisinin sıcaklığını düşürüp ışık rengini yeşil yapmalı: Bu durumda K bitkisinin hem sıcaklığı hem de ışık rengi değişir. L bitkisiyle karşılaştırıldığında birden fazla değişken farklı olur.
• B) L bitkisinin sıcaklığını 25°C yapıp ışık rengini mor yapmalı: Bu durumda L bitkisinin sıcaklığı ve ışık rengi K bitkisiyle aynı olur, ancak yaprak sayısı da aynı kalır. Yaprak sayısının etkisini gözlemleyemeyiz.
• C) K bitkisinin yapraklarını azaltıp ışık rengini yeşil yapmalı: K bitkisinin hem yaprak sayısı hem de ışık rengi değişir. L bitkisiyle karşılaştırıldığında yine birden fazla değişken farklı olur (yaprak sayısı, sıcaklık, ışık rengi).
• D) L bitkisinin sıcaklığını 25°C yapıp ışık rengini mor yaparak yaprak sayısını azaltmalı:
  • L bitkisinin sıcaklığı 0°C'den 25°C'ye çıkarılır (K bitkisiyle aynı).
  • L bitkisinin ışık rengi Yeşil'den Mor'a çevrilir (K bitkisiyle aynı).
  • L bitkisinin yaprak sayısı azaltılır (K bitkisinden farklı).

  Bu durumda, K bitkisi (Mor ışık, 25°C, X yaprak) ile L bitkisi (Mor ışık, 25°C, X' yaprak - azaltılmış) karşılaştırıldığında, sadece yaprak sayısı farklı olurken, ışık rengi ve sıcaklık sabit kalır. Bu, yaprak sayısının fotosentez hızına etkisini doğru bir şekilde gözlemlememizi sağlar.

Cevap D seçeneğidir.