Verilen şema, fotosentez ve solunum olayları arasındaki madde alışverişini göstermektedir. Bu iki olay, canlılar aleminde enerji ve madde döngüsü açısından birbirini tamamlar.

• Fotosentez: Kloroplastlarda gerçekleşir. Güneş enerjisi kullanılarak karbondioksit (\(\text{CO}_2\)) ve su (\(\text{H}_2\text{O}\)) gibi inorganik maddelerden organik besin (glikoz) ve oksijen (\(\text{O}_2\)) üretilir.
• Solunum: Mitokondrilerde gerçekleşir (aerobik solunum). Organik besinler (glikoz) oksijen kullanılarak parçalanır ve enerji (ATP) üretilir. Bu süreçte karbondioksit (\(\text{CO}_2\)) ve su (\(\text{H}_2\text{O}\)) açığa çıkar.

Şemadaki okları takip ederek X, Y ve Z maddelerini belirleyelim:

• X: Fotosentez sonucunda üretilip mitokondriye gönderilen maddedir. Mitokondri, solunumda besin (glikoz) ve oksijeni kullanır. Bu döngüde, kloroplasttan mitokondriye giden ana organik madde besin (glikoz) olarak kabul edilir.
• Y + Z: Solunum sonucunda üretilip kloroplasta geri gönderilen maddelerdir. Solunumun ürünleri karbondioksit (\(\text{CO}_2\)) ve su (\(\text{H}_2\text{O}\)) olup, bu maddeler fotosentez için kullanılır.

Bu bilgilere göre seçenekleri değerlendirelim:

• A) X: Besin, Y: Oksijen, Z: Su - Oksijen solunumun ürünü değil, kullanılanıdır. Yanlış.
• B) X: Besin, Y: Karbondioksit, Z: Su - Besin fotosentez ürünü ve solunumda kullanılır. Karbondioksit ve su solunum ürünü ve fotosentezde kullanılır. Bu seçenek doğrudur.
• C) X: Glikoz, Y: Oksijen, Z: Karbondioksit - Oksijen solunumun ürünü değil. Yanlış.
• D) X: Glikoz, Y: Su, Z: Azot - Azot bu döngüde yer almaz. Yanlış.

Cevap B seçeneğidir.