Sorunun Çözümü
Simay ve Defne'nin deneylerini inceleyelim:
- Simay'ın deneyi: Bağımsız değişken, ışık kaynağının türüdür (güneş ışığına karşı yapay ışık). Kontrol edilen değişkenler, bitkinin türü ve diğer tüm çevresel faktörlerdir.
- Defne'nin deneyi: Bağımsız değişken, ışığın şiddetidir (güçlü ışığa karşı zayıf ışık). Kontrol edilen değişkenler, bitkinin türü ve diğer tüm çevresel faktörlerdir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kontrol edilen değişken grubundan ortak değişkenler kullanmışlardır. Her iki deneyde de "diğer tüm şartları aynı tutarak" ifadesi geçmektedir. Bu, bitki türü, sıcaklık, su miktarı, karbondioksit miktarı gibi kontrol edilen değişkenlerin ortak olduğu anlamına gelir. Bu ifade doğrudur.
- B) Kullandıkları bağımsız değişkenler aynıdır. Simay'ın bağımsız değişkeni ışık türü (güneş/yapay), Defne'nin bağımsız değişkeni ise ışık şiddetidir (güçlü/zayıf). Bu iki değişken birbirinden farklıdır. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
- C) Bağımlı değişkenler aynıdır. Her iki deneyde de ışığın bitki üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Bu durumda bağımlı değişkenler (örneğin bitki büyümesi, fotosentez hızı, oksijen üretimi vb.) büyük olasılıkla aynıdır veya benzerdir. Bu ifade doğrudur.
- D) İkisi de fotosentezi etkileyen faktörleri araştırmaktadırlar. Işık türü ve ışık şiddeti, fotosentez hızını doğrudan etkileyen önemli faktörlerdir. Her iki deney de bu faktörlerin bitki üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Bu ifade doğrudur.
Yanlış olan ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.