Sorunun Çözümü
Verilen deneyleri ve canlıların oksijen tüketim/üretim durumlarını inceleyelim:
- 1. Deney: Kelebek ve mantar bulunur. Her ikisi de solunum yaparak oksijen tüketir ve karbondioksit üretir. Mantarlar fotosentez yapmaz, dolayısıyla oksijen üretmez.
- 2. Deney: Kelebek ve yeşil bitki bulunur. Kelebek solunum yaparak oksijen tüketir. Yeşil bitki ışık altında fotosentez yaparak oksijen üretir ve solunum yaparak oksijen tüketir. Net olarak oksijen üretimi gerçekleşir.
- 3. Deney: Kelebek, mantar ve fare bulunur. Üçü de solunum yaparak oksijen tüketir. Hiçbiri oksijen üretmez.
Şimdi verilen açıklamaları değerlendirelim:
- 2. deneydeki kelebek diğerlerinden uzun yaşadı çünkü bitkinin fotosentezle oluşturduğu oksijeni kullandı.
- 2. deneyde yeşil bitki fotosentez yaparak oksijen üretir. Bu oksijen kelebeğin yaşaması için gerekli ortamı sağlar. Diğer deneylerde oksijen üretimi ya hiç yoktur (1. ve 3. deney) ya da oksijen tüketen canlı sayısı daha fazladır (3. deney). Bu nedenle 2. deneydeki kelebeğin en uzun yaşaması beklenir. Bu ifade doğrudur.
- 3. deneydeki kelebek en kısa süre yaşadı çünkü oksijeni kullanan canlı sayısı diğerlerinden fazla.
- 3. deneyde kelebek, mantar ve fare olmak üzere 3 canlı oksijen tüketir. 1. deneyde 2 canlı, 2. deneyde ise bitki oksijen üretimi de yaptığı için net oksijen tüketimi daha azdır. Oksijen tüketen canlı sayısının en fazla olduğu 3. deneyde oksijen en hızlı tükenir ve kelebek en kısa süre yaşar. Bu ifade doğrudur.
- 1. deneydeki kelebek, 3. deneydeki kelebekten daha uzun yaşadı çünkü mantar da oksijen üretti.
- 1. deneyde 2 canlı (kelebek, mantar) oksijen tüketirken, 3. deneyde 3 canlı (kelebek, mantar, fare) oksijen tüketir. Bu nedenle 1. deneydeki kelebek 3. deneydeki kelebekten daha uzun yaşar. Ancak, "mantar da oksijen üretti" kısmı yanlıştır. Mantarlar fotosentez yapmaz ve oksijen üretmez, aksine oksijen tüketir. Bu nedenle açıklamanın gerekçesi hatalıdır. Bu ifade yanlıştır.
Buna göre, I ve II numaralı açıklamalar doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.