Sorunun Çözümü
Hamurun mayalanması, maya mantarları tarafından gerçekleştirilen anaerobik solunum (fermantasyon) sürecidir. Bu süreçte glikoz, etil alkol ve karbondioksite dönüştürülür. Tepkime denklemi şu şekildedir:
$$C_6H_{12}O_6 \rightarrow 2C_2H_5OH + 2CO_2 + \text{Enerji}$$
- Bu denklemden de anlaşılacağı üzere, etil alkol ve karbondioksit aynı anda ve belirli bir oranda (molce 1:1) üretilirler.
- Soruda verilen grafikte, zamanla oluşan CO2 miktarı artmaktadır. Başlangıçta üretim hızı yüksekken, zamanla bu hız azalmakta ve CO2 miktarı bir doygunluğa ulaşmaktadır. Bu durum, ya substratın (glikoz) tükenmeye başlaması ya da ürünlerin (etil alkol, CO2) birikerek enzimleri inhibe etmesiyle açıklanabilir.
- Etil alkol de CO2 ile aynı anda ve aynı hızda üretildiği için, etil alkol miktarının zamanla değişimi de CO2 miktarının değişimiyle aynı eğriyi takip etmelidir. Yani, etil alkol miktarı da başlangıçta hızla artacak, sonra artış hızı yavaşlayacak ve belirli bir değere ulaşacaktır.
- Seçeneklere baktığımızda:
- A) Etil alkol miktarının azaldığını gösterir, bu yanlış.
- B) Etil alkol miktarının zamanla arttığını, ancak artış hızının zamanla yavaşladığını gösterir. Bu, CO2 grafiği ile uyumludur ve doğru bir gösterimdir.
- C) Etil alkol miktarının önce artıp sonra azaldığını gösterir. Üretilen etil alkolün kendiliğinden azalması beklenmez (buharlaşma veya başka bir tepkime belirtilmediği sürece).
- D) Etil alkol miktarının önce azalıp sonra arttığını gösterir, bu da yanlış.
Bu nedenle, etil alkol miktarının zamanla değişimi, CO2 miktarının değişimiyle aynı eğriyi gösteren B seçeneğindeki grafik olmalıdır.
Cevap B seçeneğidir.