Sorunun Çözümü
Soruyu çözmek için öncelikle kloroplast ve mitokondrinin temel görevlerini ve tabloda verilen X, Y, Z faaliyetlerini eşleştirmeliyiz.
- Kloroplast: Fotosentez yapar. Besin üretir ve oksijen üretir. Karbondioksit tüketir, üretmez. Yani, kloroplast için iki faaliyet "Var", bir faaliyet "Yok" olmalıdır.
- Mitokondri: Hücresel solunum yapar. Karbondioksit üretir. Besin ve oksijen tüketir, üretmez. Yani, mitokondri için bir faaliyet "Var", iki faaliyet "Yok" olmalıdır.
Şimdi tabloya bakalım:
- a: X (Yok), Y (Var), Z (Yok). Yani, 'a' organeli bir faaliyeti yapıyor (Y), iki faaliyeti yapmıyor (X ve Z). Bu durum, mitokondrinin özellikleriyle uyuşmaktadır.
- b: X (Var), Y (Yok), Z (Var). Yani, 'b' organeli iki faaliyeti yapıyor (X ve Z), bir faaliyeti yapmıyor (Y). Bu durum, kloroplastın özellikleriyle uyuşmaktadır.
Bu durumda kesin olarak şunları belirleyebiliriz:
- a = Mitokondri
- b = Kloroplast
Şimdi faaliyetleri eşleştirelim:
- 'a' (Mitokondri) sadece Y faaliyetini yapıyorsa ve mitokondri sadece karbondioksit üretimi yapıyorsa, o zaman Y = Karbondioksit üretme olmalıdır.
- 'a' (Mitokondri) X ve Z faaliyetlerini yapmıyorsa, X ve Z de besin üretme ve oksijen üretme olmalıdır (mitokondri bunları yapmaz).
- 'b' (Kloroplast) X ve Z faaliyetlerini yapıyorsa ve kloroplast besin ve oksijen üretimi yapıyorsa, bu tutarlıdır. Ayrıca 'b' (Kloroplast) Y faaliyetini yapmıyorsa ve Y karbondioksit üretme ise, bu da tutarlıdır (kloroplast karbondioksit üretmez).
Kesinleşen bilgilerimiz:
- a = Mitokondri
- b = Kloroplast
- Y = Karbondioksit üretme
- X ve Z ise besin üretme ve oksijen üretmedir (hangisinin hangisi olduğu kesin değildir).
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) a kloroplast, Y besin üretmedir.
- 'a' mitokondridir, kloroplast değildir. Y karbondioksit üretmedir, besin üretme değildir. Bu ifade yanlıştır.
- B) b kloroplast, X oksijen üretmedir.
- 'b' kloroplasttır, bu doğru. Ancak X, oksijen üretme olabileceği gibi besin üretme de olabilir. Kesin değildir.
- C) b mitokondri, Z karbondioksit üretmedir.
- 'b' kloroplasttır, mitokondri değildir. Z besin veya oksijen üretmedir, karbondioksit üretme değildir. Bu ifade yanlıştır.
- D) a mitokondri, Y karbondioksit üretmedir.
- 'a' mitokondridir, bu kesinlikle doğru. Y karbondioksit üretmedir, bu da kesinlikle doğru. Bu ifade kesinlikle doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.