Sedat'ın hazırladığı fotosentez posterindeki hataları düzeltmek için fotosentez sürecini ve denklemini hatırlayalım:
Fotosentez denklemi genel olarak şu şekildedir:
$$6CO_2 + 6H_2O + \text{Işık Enerjisi} \xrightarrow{\text{Klorofil}} C_6H_{12}O_6 + 6O_2$$
Yani:
- Gerekli Olanlar (Reaktanlar): Karbondioksit ($CO_2$), Su ($H_2O$), Işık Enerjisi, Klorofil (katalizör olarak).
- Sonucu Oluşanlar (Ürünler): Besin (Glikoz - $C_6H_{12}O_6$), Oksijen ($O_2$).
Şimdi Sedat'ın posterindeki maddeleri inceleyelim ve hataları belirleyelim:
- FOTOSENTEZ İÇİN GEREKLİ OLANLAR:
- Işık: Doğru.
- Besin: Yanlış. Besin (glikoz) fotosentez sonucu oluşan bir üründür, gerekli olan bir madde değildir.
- Karbondioksit: Doğru.
- Klorofil: Doğru (fotosentezin gerçekleşmesi için gereklidir).
- FOTOSENTEZ SONUCU OLUŞANLAR:
- ATP: Yanlış. ATP, fotosentez sırasında üretilen ve hücre içinde kullanılan bir enerji molekülüdür, ancak fotosentezin net bir son ürünü olarak dışarı verilmez veya genel denklemde gösterilmez.
- Oksijen: Doğru.
- Su: Yanlış. Su, fotosentez için gerekli olan bir reaktanttır, sonucu oluşan bir ürün değildir.
Posterdeki hatalar şunlardır:
- "Besin" gerekli olanlar kısmında, "Su" ise oluşanlar kısmındadır. Bunların yer değiştirmesi gerekmektedir.
- "ATP" oluşanlar kısmındadır. Bunun posterden çıkarılması gerekmektedir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Besin ve suyu yer değiştirip, ATP'yi posterden çıkartırsa
- "Besin" gerekli olanlardan çıkanlara, "Su" çıkanlardan gerekli olanlara geçer. (Doğru düzeltme)
- "ATP" oluşanlardan çıkarılır. (Doğru düzeltme)
Bu seçenek tüm hataları düzeltmektedir.
- B) Oksijen ve karbondioksiti yer değiştirirse
Karbondioksit gerekli, Oksijen ise üründür. Yer değiştirmeleri yanlış olur.
- C) ATP'yi posterden çıkartırsa
Bu doğru bir düzeltmedir ancak "Besin" ve "Su" ile ilgili hatalar devam eder.
- D) Karbondioksit ve suyu yer değiştirip, ATP'yi posterden çıkartırsa
Karbondioksit gerekli olan bir maddedir, ürün değildir. Yer değiştirmesi yanlış olur. Su'yun yer değiştirmesi ve ATP'nin çıkarılması doğru olsa da, karbondioksit hatası nedeniyle bu seçenek yanlıştır.
Bu durumda, posteri hatasız hale getirecek tek seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.