Sorunun Çözümü
Verilen deneyde, yeşil yapraklı bir çiçek karanlık bir kutuya konulmuş ve kutudan çıkan gazlar kireç suyundan geçirilmiştir. Deney sonucunda kutunun içinde su damlacıkları oluştuğu ve kireç suyunun bulandığı gözlemlenmiştir.
- Karanlık kutu: Bitki karanlıkta fotosentez yapamaz, sadece solunum yapar.
- Su damlacıkları: Bitkinin solunum ve terleme (transpirasyon) yoluyla su buharı salgıladığını gösterir. Bu su buharı soğuk yüzeylerde yoğunlaşarak damlacıkları oluşturur.
- Kireç suyunun bulanması: Kireç suyu (kalsiyum hidroksit, \(\text{Ca(OH)}_2\)) karbondioksit (\(\text{CO}_2\)) varlığında bulanır (\(\text{Ca(OH)}_2 + \text{CO}_2 \rightarrow \text{CaCO}_3 \downarrow + \text{H}_2\text{O}\)). Bu durum, bitkinin solunum sonucu karbondioksit ürettiğini gösterir.
Şimdi yargıları inceleyelim:
- Çiçek yerine tavşan konulsaydı kutuda ve kireç suyunda aynı durumlar gözlenirdi.
- Tavşan da bir canlıdır ve solunum yapar. Solunum sonucunda karbondioksit ve su buharı üretir.
- Karanlık kutuda tavşanın solunumu sonucu oluşan karbondioksit kireç suyunu bulandırır, su buharı ise kutuda damlacıklar oluşturur.
- Bu durum, bitkinin karanlıkta yaptığı solunumla aynı sonuçları verecektir. Bu nedenle bu yargı doğrudur.
- Çiçek fotosentez ve solunum yapmıştır.
- Deney karanlık bir kutuda yapıldığı için bitki fotosentez yapamaz. Fotosentez için ışık gereklidir.
- Bitki sadece solunum yapmıştır. Bu nedenle bu yargı yanlıştır.
- Deney ile oksijensiz solunum sonucunda hangi maddelerin oluştuğu belirlenmiş olur.
- Deneyde karbondioksit ve suyun oluştuğu gözlemlenmiştir. Bu ürünler, oksijenli solunumun tipik ürünleridir.
- Oksijensiz solunum (fermantasyon) genellikle etil alkol veya laktik asit gibi farklı ürünler oluşturur ve su ana ürünlerinden biri değildir.
- Bu deney, oksijenli solunumun ürünlerini göstermektedir. Bu nedenle bu yargı yanlıştır.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece I. yargı doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.