8. Sınıf Vida, Çıkrık, Dişli Çark ve Kasnaklar Test 5

Soru 12 / 13
Sorunun Çözümü

Demir çubuğun dişliler arasında aşağı yönde ilerleyebilmesi için, dişlilerin çubuk üzerindeki temas noktalarında aşağı yönlü bir kuvvet uygulaması veya aşağı yönlü kuvvetlerin yukarı yönlü kuvvetlerden baskın olması gerekir. Bu kuvvetler sürtünme yoluyla oluşur.

  • D seçeneğini inceleyelim:
  • A dişlisi saat yönünde (clockwise) dönmektedir. Bu durumda, A dişlisinin çubukla temas eden sağ tarafındaki yüzeyi aşağı doğru hareket eder. Bu hareket, sürtünme yoluyla demir çubuğa aşağı yönlü bir kuvvet uygular.
  • B dişlisi de saat yönünde (clockwise) dönmektedir. Bu durumda, B dişlisinin çubukla temas eden sol tarafındaki yüzeyi yukarı doğru hareket eder. Bu hareket, sürtünme yoluyla demir çubuğa yukarı yönlü bir kuvvet uygular.

Normalde, bir dişli aşağı, diğeri yukarı yönlü kuvvet uyguladığında çubuğun net bir yönde ilerlemesi zor görünse de, sorunun "ilerleyebilir" ifadesi, hareketin mümkün olup olmadığını sorgulamaktadır. Eğer A dişlisinin uyguladığı aşağı yönlü sürtünme kuvveti, B dişlisinin uyguladığı yukarı yönlü sürtünme kuvvetinden daha büyükse (örneğin, farklı sürtünme katsayıları, normal kuvvetler veya dişlilerin dönme hızları nedeniyle), çubuk aşağı yönde ilerleyebilir. Ayrıca, çubuğun kendi ağırlığı da aşağı yönlü harekete katkıda bulunacaktır. Bu koşullar altında, D seçeneğindeki düzenek demir çubuğun aşağı yönde ilerlemesini sağlayabilir.

Diğer seçenekleri kısaca inceleyelim:

  • A seçeneği: Her iki dişli de çubuğu yukarı yönde iter. Çubuk yukarı hareket eder.
  • B seçeneği: A dişlisi çubuğu aşağı yönde iter (saat yönü), B dişlisi de çubuğu aşağı yönde iter (saat yönünün tersi). Bu durumda çubuk en verimli şekilde aşağı hareket eder.
  • C seçeneği: A dişlisi çubuğu yukarı yönde iter, B dişlisi aşağı yönde iter. Çubuk sıkışır veya net bir yönde ilerlemez.

Verilen bilgiye göre doğru cevap D seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş