Verilen hipotez: "Bir eğik düzlemin yüksekliği değiştiğinde eğik düzlem üzerindeki cismi dengede tutan kuvvetin büyüklüğü değişir."
Bu hipotezi test etmek için bilimsel bir deney tasarlarken, sadece hipotezde belirtilen değişkeni (eğik düzlemin yüksekliği) değiştirmeli, diğer tüm ilgili değişkenleri sabit tutmalıyız. Bu, bağımsız değişkenin (yükseklik) bağımlı değişken (kuvvet) üzerindeki etkisini gözlemlememizi sağlar.
- Değiştirilmesi gereken değişken (Bağımsız değişken): Eğik düzlemin yüksekliği.
- Sabit tutulması gereken değişkenler (Kontrol değişkenleri): Cismin ağırlığı ve eğik düzlemin uzunluğu.
Şimdi verilen düzenekleri inceleyelim:
- Düzenek 1: Cismin ağırlığı = 20 N, Eğik düzlemin uzunluğu = 3 m, Eğik düzlemin yüksekliği = 1 m.
- Düzenek 2: Cismin ağırlığı = 20 N, Eğik düzlemin uzunluğu = 3 m, Eğik düzlemin yüksekliği = 2 m.
- Düzenek 3: Cismin ağırlığı = 10 N, Eğik düzlemin uzunluğu = 4 m, Eğik düzlemin yüksekliği = 1 m.
- Düzenek 4: Cismin ağırlığı = 20 N, Eğik düzlemin uzunluğu = 4 m, Eğik düzlemin yüksekliği = 1 m.
Hipotezi test etmek için uygun düzenek çiftini bulmak amacıyla seçenekleri değerlendirelim:
- A) 1 ve 2:
- Cismin ağırlığı: 1 (20 N), 2 (20 N) → Aynı
- Eğik düzlemin uzunluğu: 1 (3 m), 2 (3 m) → Aynı
- Eğik düzlemin yüksekliği: 1 (1 m), 2 (2 m) → Farklı
- B) 1 ve 3: Cismin ağırlığı (20 N ve 10 N) ve eğik düzlemin uzunluğu (3 m ve 4 m) farklıdır. Yükseklik aynıdır. Bu uygun değildir.
- C) 2 ve 3: Cismin ağırlığı, eğik düzlemin uzunluğu ve yüksekliği hepsi farklıdır. Bu uygun değildir.
- D) 3 ve 4: Cismin ağırlığı (10 N ve 20 N) farklıdır. Yükseklik aynıdır. Bu uygun değildir.
Sonuç olarak, hipotezi test etmek için 1 ve 2 numaralı düzeneklerin kullanılması en uygunudur.
Cevap A seçeneğidir.