Verilen sistemler dengede olduğuna ve makara ağırlıkları önemsenmediğine göre, K, L ve M cisimlerinin ağırlıkları arasındaki ilişkiyi bulalım.
- Şekil-1 Analizi:
Şekil-1'de K ve L cisimleri sabit bir makara ile birbirine bağlıdır ve sistem dengededir. Sabit makarada ipin her iki tarafındaki gerilimler eşittir. Dolayısıyla, K cisminin ağırlığı L cisminin ağırlığına eşittir.
$$G_K = G_L$$
- Şekil-2 Analizi:
Şekil-2'deki makara sistemini dikkatlice inceleyelim:
- En üst sağdaki makara sabittir.
- Ortadaki makara da sabittir (aksı destek yapısına bağlıdır).
- En alttaki makara hareketli olup L cismini taşımaktadır.
İpi takip edelim: İp, tavandan (sol taraf) başlayıp en alttaki hareketli makaranın etrafından geçer, yukarı doğru ortadaki sabit makaranın etrafından geçer, sonra aşağı doğru en üst sağdaki sabit makaranın etrafından geçer ve M cismini taşır.
İpteki gerilime $T$ diyelim. M cismi bu ip tarafından taşındığı için ipteki gerilim M cisminin ağırlığına eşittir:
$$T = G_M$$
En alttaki hareketli makara L cismini taşımaktadır. Bu makara, aynı ipin iki kolu tarafından yukarı doğru çekilmektedir. Her bir koldaki gerilim $T$ olduğundan, L cismini yukarı çeken toplam kuvvet $2T$'dir.
Sistem dengede olduğu için, L cisminin ağırlığı yukarı çeken kuvvete eşittir:
$$G_L = 2T$$
Şimdi $T = G_M$ eşitliğini $G_L = 2T$ denkleminde yerine koyalım:
$$G_L = 2G_M$$
- Sonuçların Birleştirilmesi:
Elde ettiğimiz iki ilişkiyi birleştirelim:
- $G_K = G_L$
- $G_L = 2G_M$
Bu durumda, $G_K = G_L = 2G_M$ olur.
Bu ilişki, K ve L cisimlerinin ağırlıklarının eşit olduğunu ve M cisminin ağırlığının iki katına eşit olduğunu gösterir. Yani, K ve L cisimlerinin ağırlıkları M cisminin ağırlığından büyüktür.
$$K = L > M$$
Cevap B seçeneğidir.