Bu ders notu, 3. sınıf doğal sayılar testlerinde karşına çıkabilecek temel konuları ve önemli ipuçlarını içerir. Üç basamaklı doğal sayıları anlama, karşılaştırma, sıralama, yuvarlama ve sayı örüntüleri gibi konuları tekrar etmek, sınavda başarılı olman için çok önemlidir. Hazırsan, başlayalım! 🚀

🔢 Üç Basamaklı Doğal Sayılar ve Basamak Değeri

• Doğal Sayılar: Sayma işleminde kullandığımız sayılara doğal sayılar denir. 0, 1, 2, 3, ... şeklinde sonsuza kadar giderler.
• Üç Basamaklı Sayılar: 100'den başlayıp 999'a kadar devam eden sayılardır. Bu sayılar üç tane rakamdan oluşur.
• Basamak Adları: Bir doğal sayıdaki her rakamın bulunduğu yere basamak denir. Üç basamaklı sayılarda sağdan sola doğru sırasıyla;
  • Birler Basamağı: Sayının en sağındaki basamaktır. Rakamın değeri kendisi kadardır.
  • Onlar Basamağı: Birler basamağının solundaki basamaktır. Rakamın değeri 10 ile çarpılarak bulunur.
  • Yüzler Basamağı: Onlar basamağının solundaki basamaktır. Rakamın değeri 100 ile çarpılarak bulunur.
• Basamak Değeri: Bir rakamın sayıda bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir. Örneğin, 456 sayısındaki 4'ün basamak değeri 400'dür (4 yüzlük), 5'in basamak değeri 50'dir (5 onluk), 6'nın basamak değeri ise 6'dır (6 birlik).
• Abaküs ile Sayı Gösterme: Abaküs, sayıları boncuklarla göstermemizi sağlayan bir araçtır. Her çubuktaki boncuk sayısı o basamaktaki rakamı ifade eder. Bir basamağa boncuk eklemek, o basamaktaki rakamın değerini artırmak demektir.

💡 İpucu: Bir sayıyı okurken veya yazarken, basamak adlarını doğru bilmek sana çok yardımcı olur. Örneğin, 729 sayısını "yedi yüz yirmi dokuz" olarak okuruz. 📚

⚖️ Doğal Sayıları Karşılaştırma ve Sıralama

• Karşılaştırma Sembolleri:
  • < (küçüktür): Solundaki sayının sağındaki sayıdan küçük olduğunu gösterir. Örnek: 123 < 213
  • > (büyüktür): Solundaki sayının sağındaki sayıdan büyük olduğunu gösterir. Örnek: 544 > 456
  • = (eşittir): İki sayının birbirine eşit olduğunu gösterir. Örnek: 905 = 905
• Üç Basamaklı Sayıları Karşılaştırma Adımları:
  1. Önce sayıların yüzler basamağındaki rakamlara bakılır. Yüzler basamağındaki rakamı büyük olan sayı daha büyüktür. (Örnek: 714 > 544 çünkü 7 > 5)
  2. Yüzler basamağındaki rakamlar eşitse, onlar basamağındaki rakamlara bakılır. Onlar basamağındaki rakamı büyük olan sayı daha büyüktür. (Örnek: 364 > 357 çünkü yüzler basamağı eşit (3), ama 6 > 5)
  3. Yüzler ve onlar basamağındaki rakamlar da eşitse, birler basamağındaki rakamlara bakılır. Birler basamağındaki rakamı büyük olan sayı daha büyüktür. (Örnek: 418 > 412 çünkü yüzler ve onlar basamağı eşit (4 ve 1), ama 8 > 2)
• Sayıları Sıralama:
  • Küçükten Büyüğe (Artan Sıra): Sayıları en küçüğünden en büyüğüne doğru sıralamaktır. Genellikle < sembolü kullanılır. (Örnek: 128 < 135 < 138 < 154)
  • Büyükten Küçüğe (Azalan Sıra): Sayıları en büyüğünden en küçüğüne doğru sıralamaktır. Genellikle > sembolü kullanılır. (Örnek: 714 > 544 > 456 > 339)

⚠️ Dikkat: Sayıları karşılaştırırken veya sıralarken her zaman en soldaki basamaktan (yüzler basamağından) başlamayı unutma! Bu, hata yapmanı engeller. 🧐

🎯 Doğal Sayıları Yuvarlama

• En Yakın Onluğa Yuvarlama: Bir sayıyı, kendisine en yakın olan onluk sayıya dönüştürmektir.
  • Sayının birler basamağındaki rakam 0, 1, 2, 3 veya 4 ise, sayı kendi onluğuna yuvarlanır (geri yuvarlanır). Birler basamağı 0 olur.
    Örnek: 892 → 890 (2, 5'ten küçük olduğu için kendi onluğu olan 890'a yuvarlanır.)
  • Sayının birler basamağındaki rakam 5, 6, 7, 8 veya 9 ise, sayı bir sonraki onluğa yuvarlanır (ileri yuvarlanır). Birler basamağı 0 olur ve onlar basamağı 1 artar.
    Örnek: 897 → 900 (7, 5'ten büyük olduğu için bir sonraki onluk olan 900'e yuvarlanır.)
• En Yakın Yüzlüğe Yuvarlama: Bir sayıyı, kendisine en yakın olan yüzlük sayıya dönüştürmektir.
  • Sayının onlar basamağındaki rakam 0, 1, 2, 3 veya 4 ise, sayı kendi yüzlüğüne yuvarlanır (geri yuvarlanır). Onlar ve birler basamağı 0 olur.
    Örnek: 218 → 200 (1, 5'ten küçük olduğu için kendi yüzlüğü olan 200'e yuvarlanır.)
  • Sayının onlar basamağındaki rakam 5, 6, 7, 8 veya 9 ise, sayı bir sonraki yüzlüğe yuvarlanır (ileri yuvarlanır). Onlar ve birler basamağı 0 olur ve yüzler basamağı 1 artar.
    Örnek: 256 → 300 (5, 5 veya 5'ten büyük olduğu için bir sonraki yüzlük olan 300'e yuvarlanır.)

⚠️ Dikkat: Onluğa yuvarlarken birler basamağına, yüzlüğe yuvarlarken onlar basamağına bakılır. Bu kuralı karıştırma! 🤯

🌸 Sayı Örüntüleri

• Örüntü Nedir?: Belirli bir kurala göre düzenli olarak artan veya azalan sayı veya şekil dizilerine örüntü denir.
• Örüntünün Kuralını Bulma: Bir örüntüdeki ardışık sayılar arasındaki farkı veya ilişkiyi bularak örüntünün kuralını anlayabiliriz. Bu fark toplama (+), çıkarma (-), çarpma (x) veya bölme (/) şeklinde olabilir.
  • Örnek: 1, 3, 5, 7, ... örüntüsünde her adımda sayı 2 artıyor (+2 kuralı).
  • Örnek: Bir çiçek örüntüsünde 1. adımda 1 çiçek, 2. adımda 3 çiçek, 3. adımda 5 çiçek varsa, her adımda 2 çiçek arttığı görülür. Bu durumda 5. adımda kaç çiçek olacağını bulabiliriz.
• Örüntüyü Devam Ettirme: Kuralı bulduktan sonra, örüntünün sonraki adımlarındaki sayıları kolayca tahmin edebiliriz.

💡 İpucu: Örüntü sorularında şekilleri sayılara dönüştürmek işini kolaylaştırabilir. Sonra sayılar arasındaki ilişkiyi bulmaya çalış! 🕵️‍♀️

🧠 Belirli Özelliklere Sahip Sayılar Oluşturma

• Üç Basamaklı En Küçük Doğal Sayı: 100'dür. (Yüzler basamağına 0 gelemeyeceği için 1 ile başlar, diğerleri en küçük rakam olan 0 olur.)
• Üç Basamaklı En Büyük Doğal Sayı: 999'dur. (Her basamağa en büyük rakam olan 9 gelir.)
• Belirli Bir Basamağı Belirli Bir Rakam Olan Sayılar:
  • Örnek: Onlar basamağı 1 olan üç basamaklı en büyük doğal sayı: En büyük olması için yüzler ve birler basamağına 9 yazarız, onlar basamağına 1 yazarız. Sonuç: 919.
  • Örnek: Birler basamağı 9 olan üç basamaklı en küçük doğal sayı: En küçük olması için yüzler basamağına 1, onlar basamağına 0 yazarız, birler basamağına 9 yazarız. Sonuç: 109.

⚠️ Dikkat: "En küçük" sayıları oluştururken yüzler basamağına 0 yazamayız, çünkü o zaman sayı üç basamaklı olmaz. Bu yüzden yüzler basamağına en az 1 yazılır. Diğer basamaklara 0 yazılabilir. "En büyük" sayılar için ise her basamağa 9 yazmaya çalışırız. 🤔

Bu ders notları, doğal sayılar konusundaki bilgilerini pekiştirmene ve testlerde daha başarılı olmana yardımcı olacaktır. Bol şans! ✨