🎓 3. Sınıf Doğal Sayılar Test 3 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, 3. sınıf doğal sayılar testlerinde sıkça karşılaşılan konuları pekiştirmen için hazırlandı. Sayıları okuma ve yazmadan basamak değerlerine, sıralamadan Romen rakamlarına kadar birçok önemli bilgiyi burada bulacaksın. Hadi başlayalım! ✨

Doğal Sayıları Okuma ve Yazma 📚

• Üç basamaklı doğal sayılar, yüzler, onlar ve birler basamağından oluşur.
• Sayıları okurken önce yüzler basamağındaki rakamı, sonra "yüz" kelimesini söyleriz. Ardından onlar ve birler basamağındaki sayıyı birlikte okuruz.
• Örnek: 703 sayısı "Yedi yüz üç" olarak okunur. 254 sayısı "İki yüz elli dört" olarak okunur.
• ⚠️ Dikkat: Ortada sıfır (0) olduğunda (örneğin 703), "yüz" kelimesinden sonra sadece birler basamağındaki rakamı okuruz. "Yedi yüz sıfır üç" demeyiz!
• 💡 İpucu: Bir sayıyı yazarken, söylenen her basamağı yerine yerleştir. Eğer bir basamak söylenmiyorsa, o basamağa 0 yazmayı unutma. Örneğin, "Beş yüz sekiz" denildiğinde, onlar basamağı söylenmediği için 0 yazılır: 508.

Basamaklar ve Basamak Değerleri 🔢

• Her rakamın bir sayı değeri ve bir de basamak değeri vardır.
• Sayı Değeri: Rakamın kendi değeridir. Örneğin, 456 sayısındaki 5 rakamının sayı değeri 5'tir.
• Basamak Değeri: Rakamın bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir.
• Birler Basamağı: Sayının en sağındaki basamaktır. Rakamın değeri 1 ile çarpılır. Örnek: 456 sayısındaki 6'nın basamak değeri 6 x 1 = 6'dır.
• Onlar Basamağı: Birler basamağının solundaki basamaktır. Rakamın değeri 10 ile çarpılır. Örnek: 456 sayısındaki 5'in basamak değeri 5 x 10 = 50'dir.
• Yüzler Basamağı: Onlar basamağının solundaki basamaktır. Rakamın değeri 100 ile çarpılır. Örnek: 456 sayısındaki 4'ün basamak değeri 4 x 100 = 400'dür.
• 💡 İpucu: Basamak değeri, rakamın sayının bütününe kattığı değeri gösterir. Örneğin, 278 sayısındaki 2'nin basamak değeri 200'dür, 7'nin 70'tir, 8'in 8'dir. En soldaki basamağın basamak değeri her zaman en büyüktür.
• ⚠️ Dikkat: Bir rakamın basamak değeri 0 ise, o rakam mutlaka 0'dır. Örneğin, onlar basamağındaki rakamın basamak değeri 0 ise, o rakam 0'dır.
• Örnek: 894 sayısında; 8'in basamak değeri 800 (Yüzler basamağında), 9'un basamak değeri 90 (Onlar basamağında), 4'ün basamak değeri 4 (Birler basamağında) şeklindedir.

Doğal Sayıları Karşılaştırma ve Sıralama 📈

• Doğal sayıları karşılaştırırken önce basamak sayılarına bakarız. Basamak sayısı fazla olan sayı daha büyüktür. (3 basamaklı sayılar 2 basamaklı sayılardan büyüktür.)
• Basamak sayıları eşitse (örneğin iki üç basamaklı sayıyı karşılaştırırken): Önce en büyük basamaktan, yani yüzler basamasından başlarız. Yüzler basamağındaki rakamı büyük olan sayı daha büyüktür. Örnek: 721 > 591 çünkü 7 > 5.
• Yüzler basamağındaki rakamlar eşitse, onlar basamağına bakarız. Onlar basamağındaki rakamı büyük olan sayı daha büyüktür. Örnek: 591 > 582 çünkü 9 > 8.
• Yüzler ve onlar basamağındaki rakamlar eşitse, birler basamağına bakarız. Birler basamağındaki rakamı büyük olan sayı daha büyüktür. Örnek: 582 > 575 çünkü 8 > 7.
• Sıralama: Sayıları büyükten küçüğe veya küçükten büyüğe doğru sıralayabiliriz.
• Büyükten küçüğe sıralama (Azalan): En büyük sayıdan başlayıp en küçük sayıya doğru gideriz. Örnek: 591 > 582 > 575.
• Küçükten büyüğe sıralama (Artan): En küçük sayıdan başlayıp en büyük sayıya doğru gideriz. Örnek: 575 < 582 < 591.

Doğal Sayıları Çözümleme ve Oluşturma 🧩

• Bir sayıyı basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazmaya çözümleme denir.
• Örnek: 708 sayısını çözümleyelim: 7 yüzlük + 0 onluk + 8 birlik veya 700 + 0 + 8.
• Örnek: 675 sayısını çözümleyelim: 6 yüzlük + 7 onluk + 5 birlik veya 600 + 70 + 5.
• Sayıları oluştururken, verilen yüzlük, onluk ve birlik sayılarını doğru basamaklara yerleştiririz. Eğer bir basamak verilmemişse, o basamağa 0 yazarız.
• Örnek: 7 yüzlük ve 8 birlikten oluşan sayı: Yüzler basamağına 7, birler basamağına 8 yazarız. Onlar basamağı verilmediği için 0 yazarız. Sayı: 708.
• 💡 İpucu: Çözümleme yaparken veya sayı oluştururken "0" rakamının önemini unutma! 0, bir basamakta yer tutar ama basamak değeri 0'dır.

Romen Rakamları 🏛️

• Romen rakamları, eski Romalılar tarafından kullanılan bir sayı sistemidir. Günümüzde saatlerde, kitap bölümlerinde veya listelemelerde görebiliriz.
• 3. sınıfta bilmen gereken temel Romen rakamları ve değerleri şunlardır: I = 1, V = 5, X = 10.
• Bu rakamları kullanarak diğer sayıları oluştururuz: IV = 4 (5'in soluna 1 yazılırsa 5-1=4 olur), VI = 6 (5'in sağına 1 yazılırsa 5+1=6 olur), IX = 9 (10'un soluna 1 yazılırsa 10-1=9 olur), XI = 11 (10'un sağına 1 yazılırsa 10+1=11 olur), XIV = 14 (10 + 4 = 14), XX = 20 (10 + 10 = 20).
• ⚠️ Dikkat: Küçük değerli rakam büyük değerli rakamın soluna gelirse çıkarma (IV=4), sağına gelirse toplama (VI=6) yapılır.

Sayıları Modelleme (Abaküs ve Taban Blokları) 🧱

• Sayıları somutlaştırmak için abaküs veya taban blokları gibi materyaller kullanılır.
• Abaküs: Her çubuk bir basamağı temsil eder (genellikle sağdan sola: birler, onlar, yüzler). Çubuklardaki boncuk sayısı o basamaktaki rakamı gösterir.
• Abaküs Örneği: Birler çubuğunda 3 boncuk, onlar çubuğunda 4 boncuk, yüzler çubuğunda 2 boncuk olan abaküs 243 sayısını gösterir.
• 💡 İpucu: Abaküste her basamağın değeri farklıdır. Onlar basamağındaki 4 boncuk 40 değerindedir, birler basamağındaki 4 boncuk 4 değerindedir.
• Taban Blokları: Küçük küpler birlikleri (1) temsil eder. Uzun çubuklar (10 küçük küp) onlukları (10) temsil eder. Büyük kare bloklar (100 küçük küp veya 10 uzun çubuk) yüzlükleri (100) temsil eder.
• Taban Blokları Örneği: 3 tane büyük kare blok, 4 tane uzun çubuk ve 3 tane küçük küp, 343 sayısını gösterir.

Tek ve Çift Rakamlar (Sayılar) ➕➖

• Çift Rakamlar: 0, 2, 4, 6, 8
• Tek Rakamlar: 1, 3, 5, 7, 9
• Bir sayının tek mi çift mi olduğunu anlamak için birler basamağındaki rakama bakarız.
• Birler basamağındaki rakam çiftse, sayı çifttir. Örnek: 126, 340.
• Birler basamağındaki rakam tekse, sayı tektir. Örnek: 237, 561.
• En küçük tek rakam: 1
• En büyük tek rakam: 9
• En küçük çift rakam: 0
• En büyük çift rakam: 8