Hava yastığının çalışma sistemini adım adım inceleyelim:

• Çarpışma algılayıcısı çarpışmayı kaydeder ve ateşlemeyi başlatır.
• Ateşleme sonrası, ısı etkisiyle katı haldeki sodyum azit ($NaN_3$) kimyasal tepkimeye girerek sodyum elementi ve nitrojen gazı ($N_2$) oluşturur. Bu, bir kimyasal reaksiyondur.
• Oluşan nitrojen gazı hızla hava yastığını doldurur ve yastık şişer. Gazlar bulundukları ortamı doldurma eğilimindedir.
• Yastık üzerindeki deliklerden gazın dışarı çıkmasıyla yastık iner. Gazın yastıktan dışarı çıkabilmesi için, yastığın içindeki gaz basıncının dışındaki gaz basıncından daha yüksek olması gerekir.

Şimdi seçenekleri değerlendirelim:

• A) Yastığın şişmesinden önce kimyasal tepkime meydana gelir.
  Metinde "Ateşleme sonrası, ısı etkisiyle katı haldeki sodyum azitten... nitrojen gazı oluşur" ifadesi, bir kimyasal tepkime olduğunu açıkça belirtir. Bu tepkime gazı ürettiği için yastık şişer. Dolayısıyla bu ifade çıkarılabilir.
• B) Gazlar, bulunduğu ortama yayılarak ortamı doldurur.
  Metinde "Oluşan gaz hızla yastığa dolar ve yastık şişer" ifadesi, gazın yayılarak yastığın hacmini doldurduğunu gösterir. Bu, gazların temel bir özelliğidir. Dolayısıyla bu ifade çıkarılabilir.
• C) Çarpışma öncesindeki maddenin fiziksel hali ile çarpışma sonrası oluşan nitrojenin fiziksel halleri birbirinden farklıdır.
  Çarpışma öncesi madde "katı haldeki sodyum azit"tir. Çarpışma sonrası oluşan madde ise "nitrojen gazı"dır. Katı ve gaz farklı fiziksel hallerdir. Dolayısıyla bu ifade çıkarılabilir.
• D) Son durumda, yastığın dışındaki gaz basıncı içindekinden çok fazla olduğundan oluşan gaz dışarı çıkar.
  Metinde "Sonra yastık üzerindeki deliklerden gazın çıkmasıyla yastık iner" denilmektedir. Gazın bir yerden dışarı çıkabilmesi için, gazın bulunduğu yerdeki (yani yastığın içindeki) basıncın dışarıdaki basınçtan daha yüksek olması gerekir. Eğer yastığın dışındaki basınç içindekinden çok fazla olsaydı, gaz dışarı çıkmaz, aksine içeri girerdi veya çıkış engellenirdi. Bu ifade, fizik kurallarına aykırıdır ve metinden çıkarılamaz.

Bu nedenle, verilen çalışma sisteminden çıkarılamayacak ifade D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.